Trong bán hàng B2B, khách hàng không phải thượng đế. Người mua quyết định thay cho cả một tập thể và thường chưa biết rõ món mình cần, nên chiều theo mọi yêu cầu có thể hại cả bên mua lẫn bên bán. Thay vì coi khách là thượng đế, hãy giúp họ trở thành người hùng trong việc chọn phương án tối ưu cho nhu cầu của chính họ.
Câu “khách hàng là thượng đế” từ đâu ra
Năm 1890, Mahatma Gandhi, nhân vật vĩ đại trong lịch sử Ấn Độ, từng nói: “We are not doing him a favor by serving him. He is doing us a favor by giving us an opportunity to do so.” Hiểu nôm na, khách hàng ban cho chúng ta một ân huệ, đó là được phục vụ họ.
Khoảng năm 1950, trong một buổi biểu diễn, ca sĩ người Nhật Minami Haruo cao hứng nói: “Khán giả là thượng đế, muốn nghe bài gì tôi hát bài đó.” Không hiểu sao qua vài vòng tam sao thất bản, người ta chỉ còn nhớ “khách hàng là thượng đế”. Và vì khách là thượng đế nên bên bán luôn cố vượt qua hoàn cảnh, “hoàn thiện bản thân” để phục vụ thượng đế tốt hơn.
Vì sao B2B không có thượng đế
Đó là trải nghiệm của B2C. Ở B2C, khách bỏ tiền để phục vụ nhu cầu của chính mình và chịu trách nhiệm cho món hàng mình mua. Ở B2B, người ra quyết định mua cho cả tập thể sử dụng. Quyết định mua phức tạp, khách hàng lại không biết rõ món mình cần mua, nên chiều theo “thượng đế” có thể làm hại cả bên mua lẫn bên bán.
Ví dụ từ một dự án CRM
Anh Long là trưởng phòng bán hàng tại công ty X. Anh nhận ra công ty cần mua CRM để quản trị khách hàng và bán hàng tốt hơn. Còn Trung là sales tại OplaCRM.
Nếu coi anh Long là thượng đế, nhu cầu chuyển đổi số phòng sales của anh sẽ là tổng hợp từ tất cả phòng ban: tìm một giải pháp ngon, bổ, rẻ, vừa quản lý sales, vừa chấm công, tính lương, lại quản trị luôn hóa đơn kế toán. Trung sẽ phải dùng ma thuật biến hóa để chắp vá ra một giải pháp cho Long. Rồi triển khai thất bại vì giải pháp quá cồng kềnh và vô lý, Long mất uy tín, công ty Long mất tiền.
Nếu coi anh Long là người hùng, Trung sẽ không mù quáng như thế. Trung giúp Long phân tích hiện trạng, tách nỗi đau thật ra khỏi những chỗ chỉ ngứa rát, rồi đưa ra phạm vi và lộ trình triển khai phù hợp. Long dựa vào góp ý của Trung để tư vấn ngược lại các phòng ban trong công ty X, đề xuất giải pháp và lộ trình. Dự án triển khai thành công, và Long trở thành người hùng chuyển đổi số của công ty.
Giúp khách thành người hùng nghĩa là gì
Trong B2B, thay vì chiều chuộng khách hàng một cách vô lý, hãy giúp họ chọn được phương án tối ưu nhất cho nhu cầu của họ. Muốn làm vậy, bạn phải hỏi và hiểu hiện trạng của khách trước khi đưa giải pháp, phần này nằm trong nghệ thuật discovery trong bán hàng B2B. Đây cũng là cách bán hàng theo phương pháp tư vấn, gần với tinh thần của bán hàng bằng giá trị, nơi sales không đứng ở vị trí người phục tùng.
Thử sức với 3 câu hỏi
Chọn đáp án cho từng câu, rồi bấm Nộp bài để xem điểm.
Vì sao “khách hàng là thượng đế” không phù hợp với B2B?
Quyết định mua B2B phức tạp và liên quan nhiều người, nên chiều theo yêu cầu của một cá nhân có thể hại cả hai phía.
Nếu Trung coi anh Long là thượng đế thì chuyện gì xảy ra?
Gom mọi nhu cầu của các phòng ban vào một giải pháp thì quá cồng kềnh, Long mất uy tín và công ty mất tiền.
Khi coi khách là người hùng, sales nên làm gì trước tiên?
Trung giúp Long phân tích hiện trạng và chọn phạm vi, lộ trình, nhờ vậy Long có cơ sở để tư vấn lại các phòng ban.
Bạn có muốn đọc bài tiếp theo không?
