← Blog Bán hàng B2B

Bán hàng bằng giá trị hay bằng quan hệ, cách nào bền hơn?

Bán hàng bằng giá trị (value-based selling, VBS) là cách bán mà người sales nói về điều khách hàng nhận được, thay vì dừng ở tính năng hay giá. Với phần lớn sản phẩm B2B hiện nay, VBS bền hơn bán hàng bằng quan hệ, vì giá trị có thể dạy lại cho người khác, còn quan hệ thì rất khó chuyển giao.

Bán hàng bằng giá trị khác gì giới thiệu tính năng?

Khi giới thiệu sản phẩm, đa số sales dừng ở "what": sản phẩm có gì, làm được gì. VBS đòi hỏi đi thêm một bước nữa, tới "what for", tức là cái đó có ý nghĩa gì với khách hàng và họ được lợi gì từ nó. Khách hàng B2B không mua tính năng, họ mua kết quả mà tính năng đó mang lại cho công việc của họ.

Bán hàng bằng quan hệ vẫn có chỗ đứng

Đối lập với VBS là bán hàng bằng mối quan hệ (relationship-based selling, RBS). Sales B2B chắc ai cũng thuộc câu khẩu quyết "quan trọng là có quan hệ, có quan hệ thì bán gì cũng được". Một người bán hàng theo RBS đúng chuẩn sẽ đi qua bốn chữ "Biết, bạn, bàn, bán":

  • Biết: gặp gỡ để biết nhau.
  • Bạn: kết bạn dựa trên mối quan tâm và sở thích chung.
  • Bàn: trao đổi về cơ hội và giá trị.
  • Bán: bán hàng đến cuối cùng, như trái ngọt của một quá trình đầu tư vào quan hệ và niềm tin.

Tôi không cần chứng minh nhiều, vì ai làm nghề cũng đồng ý quan hệ là một trong những yếu tố ảnh hưởng nhất đến thành công của người bán hàng. Vấn đề nằm ở chỗ khác.

Bốn rủi ro khi chỉ dựa vào quan hệ

  1. Có những sản phẩm hợp với RBS, thường là loại không khác biệt nhiều hoặc không chứng minh được sự khác biệt. Nhưng ngày càng nhiều sản phẩm không thuộc nhóm đó, phần mềm SaaS là một ví dụ.
  2. Nhiều sales nghĩ cứ quan hệ tốt là đủ bán được hàng, lệ thuộc vào nó đến mức bỏ quên VBS. Họ chỉ ăn nhậu, cà phê với khách. Đến ngày khách bắt đầu nghĩ nhiều hơn về giá trị thì người sales không biết bán thế nào.
  3. Sales giỏi RBS hiếm khi thành quản lý giỏi. Quản lý bán hàng giỏi là người tạo ra được những nhân viên giỏi như mình, mà quan hệ thì khó chuyển giao, phần vì nó gắn với cá nhân, phần vì chính người đó cũng không muốn trao đi. Làm nghề đủ lâu, có thể bạn đã thấy một sales RBS lên làm sếp, còn cấp dưới thì khổ sở vì muốn giỏi như sếp mà không có đường nào để học.
  4. Doanh nghiệp lớn lên nhờ quan hệ của sếp thì không bền. Sếp đi bán bằng quan hệ riêng, nhân viên bán hàng thực chất chỉ lo giấy tờ thủ tục, thì lúc đầu có suôn sẻ thế nào, về lâu dài cũng đi xuống.

Người sales nên bắt đầu từ đâu?

Với người mới vào nghề, VBS nên đứng trước. Zero quan hệ vẫn bán được bằng giá trị, và những khách hàng đầu tiên đó sẽ là các chấm đầu tiên trên bản đồ quan hệ của bạn. Biết cả hai cách bán thì tốt hơn hẳn, nhưng thứ tự bắt đầu thì tôi không đổi.

Quan hệ không nhân bản được, còn bán hàng bằng giá trị thì có.

Một người sếp biết bán bằng giá trị, bằng quy trình và công cụ, sẽ dạy được đội của mình cách dùng CRM, giữ đúng quy trình bán hàng, xây pipeline và chốt deal theo những bước đã định nghĩa sẵn. Cách tổ chức đội theo hướng đó, bạn có thể đọc thêm ở bài về cấu trúc đội sales B2B.

OplaCRM là CRM chuyên sâu cho B2B, được xây theo định hướng VBS. Nếu muốn xem quy trình bán hàng định nghĩa trong phần mềm trông ra sao, bạn có thể xem OplaGo.

Câu hỏi thường gặp

Value-based selling là gì?

Là phương pháp bán hàng tập trung vào giá trị khách hàng nhận được thay vì tính năng, đặc điểm hay giá. Sales không dừng ở việc giải thích sản phẩm có gì mà nói rõ nó có ý nghĩa gì với khách hàng.

Bán hàng bằng quan hệ có còn dùng được không?

Có, quan hệ vẫn là một trong những yếu tố quan trọng nhất của người bán hàng. Nhưng nếu chỉ dựa vào quan hệ thì khó nhân rộng cho cả đội và khó bền, nhất là với sản phẩm như phần mềm SaaS.

Sales mới vào nghề nên học VBS hay RBS trước?

Nên học VBS trước. Khi chưa có quan hệ, bạn vẫn bán được bằng giá trị, và những khách hàng đầu tiên sẽ trở thành nền cho mạng lưới quan hệ về sau.