Unit 3/3 · ~12 phút · +300 điểm

Khi nào nên dừng một deal

Mục tiêu học tập

Sau khi hoàn thành bài này, bạn có thể:

  • Nhận biết các dấu hiệu cho thấy một deal nên dừng hoặc hạ ưu tiên
  • Phân biệt dừng hẳn, chuyển sang chăm sóc dài hạn và đánh tiếp
  • Áp dụng bộ câu hỏi ba trục (khả năng mua, nhu cầu, niềm tin) để quyết định

Chị Diệp theo một deal với một công ty chế biến thực phẩm bảy tháng. Hai lần demo, ba lần gửi lại báo giá, một lần ăn trưa với giám đốc. Mỗi lần hỏi, câu trả lời vẫn là “để bên anh cân nhắc thêm”. Cuối quý, trong buổi họp pipeline, sếp hỏi: “Deal đó thật ra còn sống không?” Chị Diệp im lặng, vì chị chưa dám tự hỏi mình câu đó.

Leo núi giỏi không có nghĩa là lúc nào cũng leo tiếp. Người dày dạn biết lúc nào phải quay xuống trước khi trời tối. Đó không phải là bỏ cuộc mà là biết đánh giá.

Dấu hiệu của một deal đang chết dần

  • Bạn không gặp được người quyết định sau nhiều tuần, và champion cũng không giúp được.
  • Mỗi lần hỏi bước tiếp theo, câu trả lời vẫn chung chung như “để xem”.
  • Khách hẹn rồi hủy, hoặc chỉ cử người thấp hơn tới.
  • Nhu cầu không còn được nhắc, khách chỉ hỏi giá.
  • Bạn là người chủ động ở mọi cuộc liên lạc.

Anh Nam Nguyễn, người sáng lập OplaCRM, cũng lưu ý ở một bài về buying journey rằng nhiều dự án rơi vào nhóm không ra được quyết định, vì phía khách không tìm được đồng thuận nội bộ. Khi đó, không phải sản phẩm hay giá có vấn đề. Cả nhóm của khách chưa đồng ý với nhau.

Ba trục để cân nhắc

Trong bài blog về việc buông bỏ deal, anh Nam đề xuất nhìn một cơ hội theo ba trục: khả năng mua (ngân sách và người quyết định), nhu cầu rõ hay chưa, và niềm tin của khách với bạn so với đối thủ. Tinh thần chung có thể rút gọn như sau:

Tình huốngQuyết định hợp lý
Khả năng mua thấp, nhu cầu chưa rõ, khách ít thiện cảmBỏ, không cần tiếc
Khách mến bạn nhưng ngân sách eo hẹp, nhu cầu chưa rõHạ ưu tiên, chăm sóc dài hạn
Nhu cầu và ngân sách đều rõ, quan hệ của bạn yếu hơn đối thủĐánh tiếp, chỉ dừng khi ngân sách hoặc sản phẩm không khớp
Khách tin bạn, có tiền, nhưng nhu cầu chưa rõĐánh tiếp, giúp khách thấy vấn đề (SPIN rất hợp ở đây)
Khách tin bạn, có tiền, nhu cầu rõ mà bạn vẫn muốn bỏVấn đề nằm ở bạn

Bảng trên chỉ chọn năm trong tám tình huống của bài gốc. Bạn nên đọc bài đầy đủ ở phần bài đọc thêm cuối chủ đề.

Dừng cho đúng cách

Sai: Ngừng gọi, ngừng nhắn, để deal nằm im trong CRM thêm sáu tháng ở trạng thái “đang đàm phán”.

Đúng: “Dạ anh Tâm, từ những gì mình trao đổi, em hiểu là năm nay ngân sách chưa mở cho dự án này. Em xin phép tạm dừng theo dõi để không làm phiền anh. Khi nào anh có kế hoạch mới, anh nhắn em một câu là em quay lại ngay ạ. Cảm ơn anh đã dành thời gian cho em.”

Tin nhắn thứ hai đặt một dấu chấm lịch sự, giữ cửa mở, và cho bạn thông tin thật. Trong CRM, đổi trạng thái thành “tạm dừng” hoặc “thua”, kèm một dòng lý do và ngày bạn dự định liên hệ lại.

Từ kinh nghiệm của Nam Nguyễn

Khi viết về khách hàng thụ động hung hãn, anh Nam Nguyễn nhắc rằng nếu mọi cách đều không hóa giải được, hãy chuẩn bị tinh thần rút lui trong tư thế ngẩng cao đầu. Còn trong bài về buông bỏ deal, anh dặn rất rõ: lời khuyên này dành cho lúc bạn đã cố hết sức và muốn buông, không phải lúc vừa gặp khó. Cứ thấy khó là bỏ ngay thì đừng làm sales nữa.

Đừng nhầm dừng với thất bại

Một deal bị dừng đúng lúc cho bạn thời gian để đầu tư vào deal khác. Nhiều đội sales thấy rằng phần lớn thời gian lãng phí nằm ở các cơ hội “nửa sống nửa chết”, không phải ở những cơ hội đã bị đóng rõ ràng. Hãy dành mười phút mỗi thứ Sáu rà từng deal đang mở trong pipeline và hỏi ba câu: ai là người duyệt tiền, khách đã nói bước tiếp theo cụ thể chưa, và lần cuối khách chủ động liên hệ là khi nào.

Cùng ôn lại

  • Dấu hiệu deal chết dần: không gặp được người quyết định, câu trả lời chung chung, khách hay hủy hẹn.
  • Dùng ba trục khả năng mua, nhu cầu, niềm tin để quyết định bỏ, chăm sóc dài hạn hay đánh tiếp.
  • Dừng có chủ đích: hỏi rõ, để cửa mở, ghi lý do vào CRM.
  • Khi mọi thứ đều thuận mà vẫn muốn bỏ, hãy xem lại chính mình.

Với những deal còn sống, bước tiếp theo thường là demo. Ở chủ đề “Demo và trình bày giải pháp”, bạn sẽ học cách làm demo xoay quanh câu chuyện của khách.

Bài đọc thêm: Khi nào nên buông bỏ một deal B2B và khi nào nên đánh tiếp?

Kiểm tra kiến thức

Trả lời đúng ngay lần đầu được 100 điểm mỗi câu, lần thứ hai 50, từ lần thứ ba 25.

Bạn đang học với tư cách khách: quiz vẫn chấm nhưng điểm không được lưu. Đăng nhập hoặc tạo tài khoản để tích điểm và nhận huy hiệu.

  1. Khách quý bạn, ngân sách eo hẹp và nhu cầu chưa rõ. Theo cách nhìn trong bài, nên làm gì?

  2. Nhu cầu rất rõ, ngân sách đủ, khách tin bạn, nhưng bạn đang muốn bỏ vì thấy mệt. Bài học nói gì về trường hợp này?

  3. Điều nào sau đây là việc nên làm TRƯỚC KHI quyết định dừng một deal?