Unit 1/3 · ~12 phút · +300 điểm

Vì sao Sales là nghề đáng làm

Mục tiêu học tập

Sau khi hoàn thành bài này, bạn có thể:

  • Giải thích vai trò của người bán B2B trong chuỗi tạo ra doanh thu của doanh nghiệp
  • Phân biệt những định kiến phổ biến về nghề sales với thực tế của nghề
  • Mô tả những gì người bán B2B nhận lại khi đi đường dài với nghề

Chào mừng bạn đến với Opla Quest! Đây là bài học đầu tiên của cả chương trình, và cũng là bước đầu tiên trên con đường bạn chọn: làm người bán hàng B2B. Có thể bạn vào nghề vì tình cờ, vì nghe nói thu nhập tốt, hay vì chưa biết làm gì khác. Không sao cả. Nhiều người bán giỏi nhất cũng bắt đầu như vậy. Điều quan trọng là từ hôm nay, bạn nhìn nghề này cho đúng.

Bạn là người dẫn đường, không phải người chào hàng

Hãy hình dung một đoàn khách muốn leo lên một đỉnh núi. Họ biết mình muốn lên đỉnh, nhưng không rõ đường nào an toàn, đoạn nào dễ lạc, mang theo gì cho đủ. Họ cần một người dẫn đường.

Người dẫn đường giỏi không kéo khách lên núi. Họ hỏi khách muốn đi đâu, sức khỏe thế nào, rồi chọn lộ trình phù hợp. Họ đi cùng khách qua những đoạn khó. Và khi xuống núi, khách giới thiệu họ cho bạn bè.

Người bán B2B cũng vậy. Khách doanh nghiệp có một mục tiêu (tăng doanh thu, giảm chi phí, bớt rủi ro) nhưng thường không biết hết các lựa chọn, không biết nên bắt đầu từ đâu và phải thuyết phục cả công ty đi cùng. Bạn là người dẫn họ đi qua hành trình đó. Trong suốt module này, chúng ta sẽ quay lại hình ảnh người dẫn đường nhiều lần.

Doanh nghiệp không sống được nếu thiếu người bán

Lấy ví dụ Công ty Bao bì Phú Thịnh ở Bình Dương. Họ có nhà xưởng tốt, máy móc hiện đại, sản phẩm đạt chuẩn. Nhưng nếu không ai đi gặp các nhà máy thực phẩm, hiểu họ cần loại thùng nào, giao hàng theo lịch ra sao, thì máy chạy cũng không có đơn.

Trong B2B, sản phẩm tốt là điều kiện cần. Còn để khách chịu thay nhà cung cấp cũ, chịu bỏ tiền và chịu rủi ro, cần có người giúp họ thấy rõ lý do và đi cùng họ đến quyết định. Người đó là bạn. Lương của công nhân, kỹ sư, kế toán đều bắt đầu từ một hợp đồng mà ai đó đã bán được.

Định kiến và thực tế

Nghề sales hay bị hiểu sai. Bạn có thể đã nghe người thân hỏi: “Làm sales thì có ổn định không con?” Hãy cùng đặt định kiến cạnh thực tế:

Định kiếnThực tế của sales B2B
Sales là nói dẻo, ép khách muaKhách doanh nghiệp mua bằng lý trí, có nhiều người duyệt. Ép mua thì không có lần hai.
Ai cũng làm sales được, không cần họcSales B2B cần hiểu ngành của khách, biết đặt câu hỏi, đọc được quy trình mua. Đó là kỹ năng phải luyện.
Sales chỉ là chạy số, không có tương laiNgười bán giỏi có thể lên quản lý, chuyển sang phát triển kinh doanh, hoặc tự mở công ty. Kỹ năng bán là nền của rất nhiều vai trò.
Sales giỏi là nhờ may mắn, quan hệQuan hệ giúp mở cửa. Nhưng giữ được khách lâu dài là nhờ làm đúng việc, đều đặn, có hệ thống.

Muốn đọc kỹ hơn vì sao nghề này bị ghét, bạn có thể xem bài Vì sao nhiều người ghét nghề sales?

Nói thật: nghề này có những ngày khó

Chúng tôi không muốn tô hồng. Bạn sẽ có những ngày gọi 30 cuộc mà không ai nghe hết câu. Bạn sẽ có deal theo ba tháng rồi khách im lặng. Bạn sẽ có tháng không đạt chỉ tiêu và phải ngồi giải thích với quản lý.

Người dẫn đường cũng có ngày mưa, ngày đường trơn, ngày khách bỏ cuộc giữa chừng. Họ không vì thế mà bỏ nghề. Họ học cách đọc thời tiết, chuẩn bị kỹ hơn và giữ sức cho chặng sau.

Thử so sánh hai cách một người mới nghĩ sau một ngày bị từ chối liên tục. Cách nào giúp bạn đi xa hơn?

  • Cách A: “Chắc mình không hợp nghề này. Ai cũng từ chối mình.”
  • Cách B: “Hôm nay 20 người nói không. Có 3 người hỏi lại giá, nghĩa là câu mở đầu về chi phí vận chuyển có tác dụng. Mai mình thử bắt đầu bằng câu đó.”

Cách B không phải là lạc quan vô cớ. Đó là thói quen nhìn lời từ chối như dữ liệu, không phải như bản án. Khách nói “không” với lời đề nghị vào lúc đó, không phải nói “không” với con người bạn.

Mẹo

Cuối mỗi ngày, ghi lại một điều đã hiệu quả và một điều sẽ thử khác vào ngày mai. Sau một tháng, bạn có 20 bài học thật từ chính khách hàng của mình.

Những gì nghề này trả lại cho bạn

Nếu chịu đi đường dài, sales B2B trả lại cho bạn nhiều thứ hơn một khoản hoa hồng:

Hiểu biết

Mỗi khách là một bài học về cách một doanh nghiệp vận hành: sản xuất, phân phối, logistics, tài chính

Quan hệ

Bạn quen chủ doanh nghiệp, giám đốc, trưởng phòng ở nhiều ngành, và họ nhớ người đã giúp họ

Kỹ năng

Đặt câu hỏi, lắng nghe, thuyết phục, đàm phán: dùng được ở mọi vị trí sau này

Tự chủ

Kết quả gắn với nỗ lực, và bạn được tự quyết khá nhiều về cách làm việc của mình

Anh Tuấn, một người bán thiết bị công nghiệp, kể rằng năm đầu anh chỉ nghĩ đến chỉ tiêu tháng. Đến năm thứ năm, anh hiểu dây chuyền đóng gói của khách đến mức kỹ sư bên khách gọi hỏi ý kiến anh trước khi gọi nhà cung cấp khác. Đó là lúc anh không còn “đi bán” nữa mà đã trở thành người dẫn đường.

Lộ trình phát triển của một người bán thường đi qua nhiều giai đoạn. Bài Sự nghiệp sales B2B đi qua những giai đoạn nào? mô tả khá rõ chặng đường này.

Cùng ôn lại

  • Người bán B2B giống người dẫn đường: hiểu khách muốn đi đâu, chọn lộ trình phù hợp và đi cùng họ đến quyết định.
  • Sản phẩm tốt là điều kiện cần. Doanh thu chỉ đến khi có người giúp khách thấy giá trị và vượt qua quy trình mua.
  • Nghề có những ngày khó. Hãy nhìn lời từ chối như dữ liệu để chỉnh cách làm, không phải như bản án.
  • Đi đường dài, bạn tích lũy được hiểu biết, quan hệ và kỹ năng theo mình suốt sự nghiệp.

Người dẫn đường giỏi không chỉ biết đường, họ được khách tin. Ở unit tiếp theo, bạn sẽ học cách đi từ người bán hàng thành cố vấn mà khách thật sự tin cậy.

Kiểm tra kiến thức

Trả lời đúng ngay lần đầu được 100 điểm mỗi câu, lần thứ hai 50, từ lần thứ ba 25.

Bạn đang học với tư cách khách: quiz vẫn chấm nhưng điểm không được lưu. Đăng nhập hoặc tạo tài khoản để tích điểm và nhận huy hiệu.

  1. Tuần đầu đi làm, Huy gọi 40 cuộc và bị từ chối gần hết. Cách nhìn nào giúp Huy đi đường dài với nghề?

  2. Chị Lan, giám đốc một xưởng cơ khí, nói: “Bên em chỉ cần sản phẩm tốt, sales là phần phụ.” Lập luận nào phản biện đúng nhất?

  3. Điều nào mô tả đúng nhất cái người bán B2B tích lũy được khi gắn bó lâu với nghề?