Unit 3/3 · ~12 phút · +300 điểm
Quản lý thời gian và năng lượng
Mục tiêu học tập
Sau khi hoàn thành bài này, bạn có thể:
- Phân biệt hoạt động tạo doanh thu với hoạt động hỗ trợ trong ngày làm việc của người bán
- Áp dụng cách chia khối thời gian để bảo vệ giờ bán hàng
- Giải thích vì sao quản lý năng lượng quan trọng không kém quản lý thời gian
- Liệt kê một vài cách hồi phục sau những ngày bị từ chối nhiều
Bạn có bao giờ kết thúc một ngày rất bận mà nhìn lại thì chưa nói chuyện với khách nào? Trả lời Zalo, sửa báo giá, họp nội bộ, cập nhật file Excel… Mọi việc đều “cần làm”, và thế là thời gian bán hàng thật bị ăn mất. Đây là cái bẫy mà gần như người bán nào cũng từng rơi vào.
Leo núi là chuyện giữ nhịp
Người dẫn đường có kinh nghiệm biết rằng chuyến leo núi không thắng bằng tốc độ ở dốc đầu tiên. Ai lao lên quá nhanh sẽ đuối sức trước khi tới đỉnh. Họ đi đều, dừng nghỉ đúng trạm, uống nước trước khi khát và để dành sức cho đoạn khó nhất.
Sales cũng là một chuyến đi dài: tháng này qua tháng khác, quý này qua quý khác. Bạn cần quản lý hai thứ: thời gian (bạn dùng giờ vào việc gì) và năng lượng (bạn ở trạng thái nào khi làm việc đó). Thiếu một trong hai, bạn sẽ hụt hơi giữa đường.
Biết việc nào thật sự đưa bạn lên núi
Bước đầu tiên là phân loại công việc. Không phải việc nào cũng đưa bạn đến gần doanh thu như nhau.
| Nhóm việc | Ví dụ | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Tạo doanh thu | Gọi điện, gặp khách, demo, gửi đề xuất, đàm phán | Làm vào giờ năng lượng cao nhất, bảo vệ như cuộc hẹn |
| Chuẩn bị | Nghiên cứu khách, soạn câu hỏi, lên danh sách gọi | Làm ngay trước khối bán hàng hoặc chiều hôm trước |
| Hành chính | Cập nhật CRM, làm báo giá, báo cáo, họp nội bộ | Gom vào một hai khung cố định trong ngày |
| Gây nhiễu | Lướt mạng, trả lời tin nhắn không gấp ngay lập tức | Tắt thông báo trong khối bán hàng |
Một cách nghĩ hữu ích là ma trận Eisenhower: chia việc theo hai trục “quan trọng” và “khẩn cấp”. Với người bán, các việc như tìm khách mới hay chăm khách cũ thường quan trọng nhưng không khẩn cấp, nên rất dễ bị đẩy lùi mãi. Đến khi pipeline cạn thì đã muộn.
Chia ngày thành khối
Thay vì làm việc theo kiểu “cái gì đến thì làm”, hãy chia ngày thành các khối thời gian, mỗi khối một loại việc. Hãy so sánh hai lịch làm việc của cùng một người bán, anh Minh ở Công ty Thiết bị Điện Hòa Bình. Lịch nào giúp anh bán được nhiều hơn?
Lịch A (cái gì đến thì làm):
- 8:00 mở email, trả lời từng cái
- 9:00 gọi một khách, rồi có Zalo hỏi giá, làm báo giá
- 10:00 họp, rồi quay lại gọi được hai cuộc
- Chiều: vừa gọi vừa làm báo cáo, vừa trả lời tin nhắn
Lịch B (chia khối):
- 8:00–8:30 xem lịch, chuẩn bị danh sách gọi
- 8:30–11:00 khối gọi điện và hẹn gặp, tắt thông báo không cần thiết
- 11:00–11:30 trả lời tin nhắn, email gom lại
- Chiều: gặp khách hoặc demo; 16:30–17:30 làm báo giá, cập nhật CRM, lên danh sách cho mai
Lịch A trông rất bận, nhưng mỗi lần chuyển việc anh Minh mất thêm thời gian để tập trung lại. Lịch B gom việc giống nhau vào một chỗ, nên anh vừa gọi được nhiều hơn, vừa gọi tốt hơn. Dĩ nhiên khách quan trọng gọi đến thì vẫn nghe. Khối thời gian là cái khung, không phải cái lồng.
Mẹo
Đặt khối bán hàng vào lịch như một cuộc hẹn thật, có tên và có giờ. Khi ai đó xin “năm phút”, bạn có thể nói: “Em đang có lịch đến 11 giờ, sau đó em qua ngay.”
Năng lượng quan trọng không kém thời gian
Hai giờ gọi điện khi bạn tỉnh táo khác hẳn hai giờ gọi khi bạn mệt và chán. Khách nghe được điều đó qua giọng nói của bạn. Vì vậy, đừng chỉ hỏi “mình có bao nhiêu thời gian”, hãy hỏi thêm “mình đang ở trạng thái nào”.
Một vài điều nhiều người bán lâu năm thấy có tác dụng:
- Biết giờ vàng của mình. Có người tỉnh nhất buổi sáng, có người sau cà phê đầu giờ chiều. Xếp cuộc gọi khó nhất vào giờ đó.
- Nghỉ ngắn có chủ đích. Sau một chuỗi cuộc gọi, đứng dậy đi lại, uống nước. Người dẫn đường không đi liền tám tiếng không nghỉ.
- Hồi phục sau từ chối. Sau một loạt lời từ chối, đừng gọi ngay cho khách quan trọng nhất. Nói chuyện với đồng nghiệp, ghi lại một điều rút ra, rồi mới quay lại.
- Giữ nền tảng. Ngủ đủ, vận động, ăn uống đều đặn. Nghe hiển nhiên, nhưng đây là thứ người mới hay hy sinh đầu tiên khi áp lực chỉ tiêu tăng.
- Có ranh giới. Khách nhắn Zalo lúc 22 giờ không có nghĩa là bạn phải trả lời lúc 22 giờ, trừ khi thật sự gấp.
Nếu bạn đang ở giai đoạn mất động lực, bài Làm sales tụt mood, mất động lực thì nên làm gì? có những gợi ý rất đời thường.
Cùng ôn lại
- Sales là chuyến đi dài: giữ nhịp đều quan trọng hơn lao nhanh ở dốc đầu.
- Phân loại việc thành tạo doanh thu, chuẩn bị, hành chính và gây nhiễu; ưu tiên giờ tốt nhất cho việc tạo doanh thu.
- Chia ngày thành khối thời gian và bảo vệ khối bán hàng như một cuộc hẹn với khách.
- Quản lý năng lượng: biết giờ vàng, nghỉ có chủ đích, hồi phục sau từ chối và giữ nền tảng sức khỏe.
Bạn đã có tư duy của người dẫn đường. Giờ là lúc hiểu con đường mà khách đi. Ở module tiếp theo, “Hiểu quy trình mua của khách B2B”, bạn sẽ xem khách doanh nghiệp thật sự ra quyết định mua như thế nào.
Kiểm tra kiến thức
Bạn đang học với tư cách khách: quiz vẫn chấm nhưng điểm không được lưu. Đăng nhập hoặc tạo tài khoản để tích điểm và nhận huy hiệu.
Thảo định dành sáng thứ Hai để gọi cho khách mới, nhưng 8 giờ 30 đồng nghiệp nhờ sửa báo giá không gấp. Thảo nên làm gì?
Theo cách chia việc trong bài, hoạt động nào là hoạt động tạo doanh thu trực tiếp?
Sau một buổi sáng bị năm khách liên tiếp từ chối, Khoa thấy chán và định gọi tiếp cho khách quan trọng nhất trong danh sách. Lời khuyên nào hợp lý nhất?