Unit 2/3 · ~12 phút · +300 điểm
Nghe ghi âm có cấu trúc
Mục tiêu học tập
Sau khi hoàn thành bài này, bạn có thể:
- Liệt kê các tiêu chí của một bảng chấm khi nghe ghi âm cuộc gọi
- Áp dụng số liệu chuyển đổi giữa các giai đoạn để chọn cuộc gọi cần nghe
- Giải thích vì sao phải báo cho khách biết cuộc gọi được ghi âm
Anh Hưng trưởng nhóm có thói quen nghe lại cuộc gọi của nhân viên vào tối Chủ nhật. Nghe xong anh ghi một dòng: “Hơi nói nhiều.” Sáng thứ Hai anh nói lại đúng câu đó với em Hà. Em Hà gật đầu, nhưng không biết sửa ở đâu. Ba tuần sau, vẫn thế.
Nghe ghi âm không khó. Khó là nghe để lấy ra được thứ nhân viên có thể sửa. Bài học này giúp bạn làm đúng việc đó.
Trước hết: báo cho khách biết
Có một nguyên tắc bạn cần đặt lên đầu, trước cả kỹ thuật nghe: khi ghi âm cuộc gọi với khách, phải báo cho khách biết. Một câu ngắn ngay đầu cuộc gọi là đủ:
“Dạ, cuộc gọi này được ghi âm để bên em nâng cao chất lượng phục vụ. Anh có đồng ý để em tiếp tục không ạ?”
Vì sao? Khách là người đối diện bạn bằng sự tin tưởng. Nếu họ phát hiện mình bị ghi âm mà không hay biết, bạn mất nhiều hơn một deal. Ngoài ra, hãy dùng bản ghi chỉ cho đúng mục đích đã nói (chất lượng, đào tạo), không chia sẻ lung tung, không để lọt ra ngoài nhóm. Quy định cụ thể mỗi công ty một khác, nên bạn hãy hỏi pháp chế hoặc ban lãnh đạo về chính sách ghi âm của công ty mình.
Với nhân viên cũng vậy: nói rõ ngay từ đầu rằng ghi âm là để học, không phải để bắt lỗi. Nếu họ sợ bị “soi”, họ sẽ nói như đọc kịch bản và bạn không thấy được cuộc gọi thật.
Chọn băng nào để xem?
Huấn luyện viên không xem lại cả mùa giải. Họ chọn đúng những pha bóng cần xem. Bạn cũng vậy. Một cách chọn hiệu quả là nhìn vào số liệu chuyển đổi giữa các giai đoạn trong pipeline.
Anh Nam Nguyễn, người sáng lập OplaCRM, từng nêu một ví dụ: nếu tỷ lệ từ giai đoạn Sàng lọc sang Khám phá năm ngoái là 80% mà năm nay chỉ còn 50%, rõ ràng có vấn đề, vì lead kém hay vì sales chưa làm tốt thì cần tìm hiểu. Anh cũng chỉ ra rằng nếu tỷ lệ chuyển từ Trình bày sang Thương lượng khác nhau nhiều giữa sales A và sales B, trưởng nhóm có thể nghĩ tới kỹ năng trình bày của người có tỷ lệ cao hơn.
Từ đó bạn có cách chọn rất thực tế:
- Nhìn tỷ lệ chuyển đổi của từng người, tìm giai đoạn bị “nghẽn”.
- Chọn 1 đến 2 cuộc gọi nơi deal dừng lại ở giai đoạn đó.
- Chọn thêm một cuộc gọi của người làm tốt giai đoạn đó, để nghe so sánh.
Số liệu chỉ cho bạn biết nên nghe ở đâu. Còn nghe cái gì thì cần một bảng chấm.
Bảng chấm đơn giản
Đừng nghe với câu hỏi “cuộc gọi này tốt hay dở?”. Hãy nghe với vài tiêu chí cố định, mỗi lần nghe đều chấm đúng những tiêu chí đó. Đây là một mẫu để bạn bắt đầu, bạn sửa lại cho hợp ngành của mình:
| Tiêu chí | Câu hỏi bạn tự đặt khi nghe | Dấu hiệu tốt |
|---|---|---|
| Mở đầu | Trong 30 giây đầu, khách có biết vì sao nên nghe tiếp? | Nêu lý do liên hệ gắn với khách, xin phép tiếp tục |
| Đặt câu hỏi | Sales hỏi nhiều hay giới thiệu nhiều? | Có câu hỏi mở, có hỏi tiếp từ câu trả lời của khách |
| Lắng nghe | Khách nói gì mà sales bỏ qua? | Nhắc lại ý khách, không cắt lời |
| Xử lý phản đối | Khi khách chê giá hoặc từ chối, sales làm gì? | Hỏi lý do trước khi giải thích |
| Bước tiếp theo | Cuộc gọi kết thúc bằng gì? | Có ngày giờ, có người, có việc cụ thể |
Anh Nam có chia sẻ rằng nhóm câu hỏi cơ bản (ai, cái gì, khi nào, ở đâu, thế nào) chỉ nên chiếm tối đa khoảng một nửa số câu hỏi trong cuộc trò chuyện, phần còn lại nên xen câu hỏi mở và câu hỏi về ảnh hưởng, để khách không có cảm giác bị hỏi cung. Bạn hoàn toàn có thể đưa ý này vào tiêu chí “đặt câu hỏi”.
Ghi nhận xét thế nào cho nghe lại là thấy
Quay lại với anh Hưng và em Hà. So sánh hai cách ghi chú:
Cách A: “Em nói hơi nhiều, chưa khơi được nhu cầu.”
Cách B: “Phút 4:10, khách nói bên anh đang quản lý đơn hàng bằng Excel. Em trả lời ‘dạ bên em có tính năng này’ rồi giới thiệu ba tính năng liên tục, trong hơn một phút. Em chưa hỏi anh ấy Excel đang gây khó ở chỗ nào.”
Cách B có giờ, có câu nói thật của khách, có hành vi của sales. Em Hà nghe lại đúng phút 4:10 là hiểu ngay mình đã bỏ lỡ gì. Cách A thì chỉ để lại cảm giác bị chê.
Mỗi lần nghe, hãy chốt ba thứ: một điểm làm tốt (có thời điểm), một điểm cần sửa (có thời điểm), và một việc sẽ thử ở cuộc gọi tiếp theo. Đừng cố sửa năm thứ cùng lúc.
Cùng ôn lại
- Luôn báo cho khách biết cuộc gọi được ghi âm, và dùng bản ghi đúng mục đích đã nói.
- Dùng số liệu chuyển đổi giữa các giai đoạn để chọn cuộc gọi cần nghe.
- Nghe theo bảng chấm cố định, không nghe theo cảm giác.
- Ghi nhận xét gắn với thời điểm và hành vi cụ thể, rồi chốt một việc để thử lại.
Bạn đã có băng và có bảng chấm. Bài học tiếp theo ghép chúng vào một buổi ngồi cùng nhân viên, trong đúng 30 phút.
Kiểm tra kiến thức
Bạn đang học với tư cách khách: quiz vẫn chấm nhưng điểm không được lưu. Đăng nhập hoặc tạo tài khoản để tích điểm và nhận huy hiệu.
Bạn thấy tỷ lệ chuyển từ giai đoạn Trình bày sang Thương lượng của em Hà thấp hơn hẳn các bạn khác trong nhóm. Nên chọn cuộc gọi nào để nghe cùng em?
Khi nghe ghi âm cùng nhân viên, cách ghi nhận xét nào hữu ích nhất?
Trước khi ghi âm cuộc gọi với khách hàng doanh nghiệp, việc nào phù hợp nhất?