Unit 3/3 · ~11 phút · +300 điểm
Một buổi coaching 30 phút
Mục tiêu học tập
Sau khi hoàn thành bài này, bạn có thể:
- Mô tả khung bốn phần của một buổi coaching 30 phút
- Áp dụng cách đặt câu hỏi để nhân viên tự nhận ra điểm cần sửa
- Viết được một cam kết hành động nhỏ, cụ thể, có ngày xem lại sau buổi coaching
Anh Hưng đã có băng và có bảng chấm. Nhưng 8 giờ sáng thứ Hai, ngồi trước em Trang, anh vẫn mở đầu bằng một tràng: “Anh nghe rồi, có mấy chỗ em cần sửa…” Hai mươi phút sau, em Trang ghi được bốn dòng chữ và cảm thấy mình vừa bị chấm điểm.
Một buổi coaching tốt không phải buổi nói nhiều điều. Nó nhỏ, có khung, và người nhân viên nói nhiều hơn sếp.
Khung bốn phần, 30 phút
| Phút | Phần | Việc của bạn |
|---|---|---|
| 0 đến 5 | Mở đầu | Hỏi nhân viên tự thấy cuộc gọi vừa rồi thế nào, điều gì ổn, điều gì chưa |
| 5 đến 15 | Nghe lại | Mở một đoạn ghi âm ngắn, dừng ở đúng thời điểm đã chọn, hỏi nhân viên nhận ra điều gì |
| 15 đến 25 | Tập lại | Đóng vai khách, để nhân viên thử xử lý lại đúng tình huống đó |
| 25 đến 30 | Cam kết | Chốt một việc sẽ làm khác đi, và ngày nghe lại |
Hãy để ý phần “tập lại” chiếm nhiều thời gian ngang phần nghe. Xem băng mà không tập lại giống như huấn luyện viên chiếu video xong rồi cho cầu thủ về nhà.
Bắt đầu bằng cách hỏi, đừng bắt đầu bằng cách nói
Phần mở đầu quyết định không khí cả buổi. Nếu bạn nói trước, nhân viên sẽ ngồi phòng thủ. Nếu bạn hỏi trước, họ tự nói ra điều bạn định nói, và điều đó có sức nặng hơn nhiều.
Cách A (nói trước): “Cuộc gọi với Công ty Bao bì Hưng Phát em hỏi ít quá, chưa khơi ra được nhu cầu thật của họ.”
Cách B (hỏi trước): “Em nghe lại cuộc gọi với Hưng Phát chưa? Em thấy phần nào em làm tốt nhất? Còn chỗ nào em muốn làm lại nếu được gọi lần nữa?”
Với cách B, rất nhiều lần nhân viên tự chỉ ra đúng chỗ bạn đã đánh dấu. Khi họ nói “em thấy em chưa hỏi sâu chỗ ngân sách”, bạn chỉ cần đáp “ừ, mình nghe đoạn đó nhé”. Lúc đó họ không còn bị sếp chê, mà là cùng sếp giải bài toán.
Ngoài câu hỏi mở, bạn có thể dùng câu hỏi đánh đổi: “Nếu chỉ sửa một thứ trong tuần này thì em chọn thứ nào?” Câu hỏi này vừa giúp họ tự ưu tiên, vừa tránh việc bạn dồn năm lỗi cùng lúc.
Tập lại cho tới khi quen
Sau khi cả hai đã thống nhất điểm cần sửa, đến lượt luyện. Bạn đóng vai ông giám đốc bên Hưng Phát, nói lại đúng câu khách đã nói. Em Trang thử trả lời. Nếu vẫn chưa ổn, đổi vai: bạn làm sales, em làm khách, để em thấy cách khác nghe như thế nào.
Đừng sợ sượng. Tập hai ba lần là hết ngại. Quan trọng hơn: tập đúng câu khách đã nói thật, không phải tình huống trong sách.
Từ kinh nghiệm của Nam Nguyễn
Anh Nam Nguyễn, người sáng lập OplaCRM, khi nói về nhóm sales đang tụt hậu so với chỉ tiêu, nhắc tới phương pháp PIP của các công ty nước ngoài: nhân viên ngồi cùng cấp trên, xác định điểm yếu, tìm hướng giải quyết, đặt mục tiêu và kế hoạch hành động, rồi ký xác nhận. Việc này có thể làm hằng tháng, hoặc hằng tuần tùy mức độ tụt hậu. Bạn có thể mượn chính khung đó, bỏ phần ký tên và áp lực, để dùng cho buổi coaching thường kỳ.
Chốt một cam kết nhỏ
Năm phút cuối quyết định buổi coaching có đi vào thực tế hay không. Cam kết tốt có bốn đặc điểm: nhỏ, đo được, có hạn, có ngày xem lại. Hãy so sánh:
- Cam kết mơ hồ: “Em sẽ cố gắng hỏi khách nhiều hơn.”
- Cam kết rõ: “Trong 3 cuộc gọi khám phá tuần này, em sẽ hỏi ít nhất hai câu tiếp nối từ câu trả lời của khách. Thứ Sáu mình nghe lại một cuộc.”
Ghi cam kết vào lịch hoặc CRM, và mở nó ra ở buổi hẹn sau. Nếu không có phần xem lại, buổi coaching đẹp mấy cũng chỉ là một buổi trò chuyện dễ chịu.
Và vì ghi âm nằm giữa buổi này, hãy nhớ điều đã nói ở bài trước: những cuộc gọi bạn mở ra nghe đều phải là những cuộc gọi mà khách đã được báo là có ghi âm, và chỉ dùng trong nhóm để học.
Cùng ôn lại
- Một buổi coaching 30 phút có bốn phần: mở đầu, nghe lại, tập lại, cam kết.
- Hỏi trước khi nói, để nhân viên tự nhận ra điều cần sửa.
- Tập lại đúng tình huống thật, đổi vai nếu cần.
- Kết thúc bằng cam kết nhỏ, đo được, có ngày xem lại.
Coaching giúp từng người bán tốt hơn. Nhưng bạn còn một việc nữa: nói trước với cả công ty doanh số quý này sẽ về đâu. Chủ đề tiếp theo, “Dự báo doanh số chính xác”, bắt đầu từ chính pipeline mà đội bạn đang dùng.
Kiểm tra kiến thức
Bạn đang học với tư cách khách: quiz vẫn chấm nhưng điểm không được lưu. Đăng nhập hoặc tạo tài khoản để tích điểm và nhận huy hiệu.
Trong buổi coaching 30 phút, phần nào nên chiếm thời gian nhiều nhất?
Em Trang vừa nghe lại đoạn mình bỏ qua câu nói của khách. Câu nào của trưởng nhóm giúp em tự nhận ra vấn đề?
Kết thúc buổi coaching, cam kết nào là tốt nhất?