← Blog Bán hàng B2B

Lộ trình thăng tiến của sales B2B qua 3 nhóm khách hàng

Sự nghiệp của sales B2B thường đi theo ba nấc ứng với ba nhóm khách hàng: SME (dưới 100 nhân viên), Commercial (100 đến 1000 nhân viên) và Enterprise (trên 1000 nhân viên). Thường phải mất 3 đến 4 năm để lên Commercial và 5 đến 10 năm nữa để một số ít người lên được Enterprise.

Khách hàng B2B thật ra có ba nhóm

Mỗi nhóm khách hàng cần một nhóm sales riêng, với cách bán và kỹ năng khác nhau. Tôi lấy ngành phần mềm làm ví dụ cho dễ hình dung.

Sales SME: bán qua điện thoại, đông người, học nhanh

Các công ty làm giải pháp cho doanh nghiệp nhỏ như Sapo, KiotViet, Base, Misa… có chung một cách bán. Họ chạy quảng cáo trên Google, Facebook, hoặc mua bán, trao đổi danh sách khách hàng để có lead. Sau đó lead được giao cho sales gọi điện hoặc chat để sàng lọc, theo bám và chốt đơn.

Sales ở đây có mấy đặc điểm chung:

  • Gần như cả quá trình bán diễn ra trên điện thoại. Thỉnh thoảng gặp khách lớn mới phải ra ngoài gặp.
  • Vì sản phẩm đơn giản nên sales thường kiêm luôn triển khai và đào tạo khách hàng.
  • Đội sales rất đông, có nơi lên đến hàng trăm, hàng nghìn người.

Sau khoảng 3 đến 4 năm, một sales SME đã thạo việc tìm khách, giao tiếp qua điện thoại, lại có vài khách thân thiết hoặc quy mô lớn hơn một chút. Đó là lúc họ bắt đầu nghĩ đến Commercial.

Sales Commercial: sản phẩm phức tạp hơn, môi trường chọn lọc hơn

Nhóm này làm ở các công ty tích hợp hệ thống như FPT, Viettel, CMC, Sao Bắc Đẩu, HPT, hoặc ở các hãng công nghệ nhắm vào khách hàng cỡ vừa như Netsuite, Microsoft, Salesforce, OplaCRM, SAP B1. Họ gặp những điều sau:

  • Chạy quảng cáo hay telesales không còn đủ hiệu quả, nên sales phải biết phối hợp nhiều phương pháp tìm khách.
  • Sản phẩm phức tạp hơn, giá trị đơn hàng cao hơn. Sales cần có kiến thức, biết trình bày giải pháp, so sánh với đối thủ và bán hàng theo giá trị.
  • Mối quan hệ phức tạp, nhiều người cùng tham gia quyết định, và quy trình mua bán ở phía khách có nhiều thủ tục.

Yêu cầu nhiều hơn nên lương chắc chắn cao hơn sales SME. Nhưng theo tôi đó chưa phải lý do chính khiến người ta muốn lên Commercial. Lý do chính là môi trường:

  • Yêu cầu về giao tiếp khắt khe hơn, từ cách ăn mặc đến cách nói năng, trình bày.
  • Bạn được tiếp xúc và làm việc trực tiếp với những khách hàng, đối tác tốt hơn, từ đó mở ra nhiều cơ hội mới.
  • Đội bán hàng chỉ vài người đến vài chục người, nên cảm giác là ít mà chất lượng.

Sau 5 đến 10 năm trong nghề, một số ít sales Commercial được chọn lọc để lên Enterprise.

Sales Enterprise: ít khách, chu kỳ dài, mối quan hệ chằng chịt

Nhóm này còn gọi là sales Key Account nếu nhìn theo số lượng khách, hoặc RM (Relationship Manager) nếu nhìn theo bản chất công việc. Hợp đồng giá trị lớn, thủ tục mua bán rất phức tạp với đủ loại thầu, chu kỳ bán dài từ 6 đến 18 tháng, và có hàng chục người tham gia quyết định. Vì vậy mỗi sales chỉ nắm từ 4 đến 5 khách hàng, nhiều nhất khoảng 20, toàn là ngân hàng, tập đoàn hoặc doanh nghiệp thuộc nhóm VN500.

Bán cho khách Enterprise đòi hỏi một “đẳng cấp” nhất định. Đẳng cấp đó mang lại những mối quan hệ tương xứng, sự tin tưởng và sự bảo chứng cho giá trị của giải pháp. Nên đừng ngạc nhiên nếu sales Enterprise hay mang đủ ba chữ G:

  • Giàu: chơi golf, đi trực thăng, lái Mercedes, BMW, du lịch châu Âu, châu Mỹ, ở khách sạn 5 sao, ăn tôm hùm, cua hoàng đế.
  • Giỏi: MBA, tiến sĩ, lý lịch làm việc sáng bóng, nói chuyện thuyết phục, nói gì nghe cũng hay.
  • Già: bèo bèo cũng phải 15 đến 20 năm đi làm trở lên.

Làm Enterprise chán rồi thì sao? Có người lên quản lý cấp cao như Sales Director. Có người nghỉ ra mở công ty riêng. Cũng có người làm mãi không chán, vì công việc này đã cho họ tất cả những gì họ cần.

Con đường hấp dẫn nhưng ít người dẫn đường

Lộ trình này hấp dẫn, vậy mà tìm được khóa học bài bản thì hiếm, còn những người thầy có tâm, có tầm lại ít khi xuất hiện, vì họ đã đủ ba chữ G rồi. Nếu bạn đang cân nhắc nghề sales, có thể đọc thêm B2B sales là gì và cách tổ chức cấu trúc đội sales B2B để thấy mỗi vị trí nằm ở đâu.

Thử sức với 4 câu hỏi

Chọn đáp án cho từng câu, rồi bấm Nộp bài để xem điểm.

  1. Điều nào đúng với sales SME theo bài?

  2. Theo tác giả, lý do chính khiến người ta muốn lên Commercial là gì?

  3. Đặc điểm nào đúng với sales Enterprise?

  4. Ba chữ G của sales Enterprise trong bài là gì?