Khi gặp câu khách hỏi khó, cách ứng biến nhanh nhất là chọn ngay một trong ba lối: một điều, hai kiểu, hoặc ba bước, rồi bắt đầu khai triển. Khung 1-2-3 không giúp bạn nghĩ ra câu trả lời hay, nhưng nó giúp bạn mở miệng đúng cách, và trong lúc nói bạn có thêm thời gian để nghĩ.
Té thì té, nhưng té vào chỗ có đệm
Sáng nay tôi xem một video của Vinh Giang, một bậc thầy về nói trước công chúng. Anh ấy cho rằng khi gặp một tình huống hoặc chủ đề khó, ta thường rơi vào trạng thái ấp úng, ngắc ngứ, thậm chí tê liệt toàn thân không biết ứng xử thế nào. Cảm giác đó giống như bị té ngửa ra sau.
Đằng nào cũng té, thì Vinh Giang đưa ra một khung để ta té vào, gọi là 1-2-3: một điều (one thing), hai kiểu (two types), ba bước (three steps). Tôi ngẫm thấy khung này không chỉ dùng được khi diễn thuyết mà trong bán hàng cũng rất hiệu quả, đặc biệt ở phần xử lý từ chối (objection handling).
Ba cách mở lời với cùng một lời từ chối
Giả sử khách nói: “Sản phẩm của em cũng hay đó, nhưng anh chưa thấy cấp thiết phải mua lắm.” Bạn có ba lối đi.
- Chọn một điều: “Em hiểu tình huống này. Nhưng có một điều anh nên cân nhắc thêm là giá phần cứng đang tăng chóng mặt.”
- Chọn hai kiểu: “Trường hợp này có hai trường phái. Một là nhìn vào ROI, hai là nhìn vào những thứ mất đi khi không đầu tư, gọi là cost of no-go.”
- Chọn ba bước: “Nếu anh đã quyết định vậy thì em xin đề xuất ba bước. Bước một em làm bảng đề xuất giải pháp, bước hai em gửi anh xem lại, cuối cùng nếu anh vẫn…”
Nghĩa là khi gặp câu hỏi không biết trả lời thế nào, bạn luôn có ba lựa chọn. Cứ chọn một, rồi khai triển ý đó.
Khi nào chọn lối nào
- Quá ít thời gian, hoặc khách đã có quá nhiều thông tin: chọn một điều.
- Khách đang so sánh, hoặc bạn cần chẩn đoán: chọn hai kiểu.
- Khách đã đồng ý nhưng chưa biết làm gì, hoặc bạn cần dẫn khách đi qua từng bước: chọn ba bước.
Ba ví dụ tình huống thật
Khách nói: “Để anh suy nghĩ rồi phản hồi nha.” Chọn hai kiểu: “Em có hai offer cho anh, một là…, hai là…”
Bạn đã trình bày 30 phút thì vị CEO bước vào trễ, nói: “Chị mắc họp nên giờ mới tham gia được, mọi người cứ tiếp tục nha.” Chọn một điều: “Có một điều cần nhấn mạnh thôi, đó là…”
Khách gọi phàn nàn: “Mấy cái máy của em quá tệ, vừa chạy có 4 tiếng đã nằm im.” Chọn ba bước: “Có ba bước em sẽ làm ngay bây giờ đây ạ, một là…, hai là…, ba là…”
Điểm tôi muốn bạn nhớ là chuyện thứ tự. Trong những tình huống bất ngờ, bất lợi hoặc không biết xử trí thế nào, đừng chờ nghĩ ra câu hay rồi mới nói. Chọn ngay một trong ba lối và bắt đầu. Khi bạn đang nói, đầu óc sẽ có thêm thời gian để nghĩ tiếp và xử lý vấn đề.
Thử sức với 3 câu hỏi
Chọn đáp án cho từng câu, rồi bấm Nộp bài để xem điểm.
Mục đích chính của khung 1-2-3 là gì?
Chọn một lối rồi khai triển, trong lúc nói bạn có thêm thời gian để nghĩ và xử lý vấn đề.
Khách đang so sánh nhiều lựa chọn hoặc bạn cần chẩn đoán. Nên chọn lối nào?
Hai kiểu hợp với lúc khách đang so sánh hoặc cần chẩn đoán, như hai offer hay hai trường phái ROI và cost of no-go.
Khách gọi phàn nàn máy chạy 4 tiếng đã nằm im. Theo bài nên đáp thế nào?
Tình huống cần dẫn khách đi qua từng việc xử lý thì chọn ba bước.
Bạn có muốn đọc bài tiếp theo không?
