IQ là trí tuệ của riêng bạn, EQ là khả năng hiểu và quản trị cảm xúc trong quan hệ một đối một, SQ là khả năng ứng xử trong quan hệ một với nhiều người. Nhiều nghiên cứu cho thấy người có EQ và SQ cao thường đi xa hơn người có IQ cao nhưng hai chỉ số kia thấp.
Vì sao tôi tìm hiểu lại ba chỉ số này
Dạo gần đây tôi nghĩ nhiều về chuyện đào tạo, ở ba chỗ cùng lúc. Một là kế hoạch học cho mấy đứa nhỏ ở nhà, cả con lẫn cháu. Hai là nội bộ OplaCRM, để nâng và hoàn thiện kỹ năng của toàn bộ nhân viên. Ba là chính tôi, để khỏi dính cái dớp “sau 40 tuổi bắt đầu lười học”.
Trong lúc đọc, tôi nhận ra có nhiều điều mình hiểu chưa tới nơi, nên tổng hợp lại đây. Các chỉ số quan trọng gồm IQ, EQ, SQ và AQ, cộng thêm trình độ học vấn cũng là một tham số khi đánh giá. Bài này mới nói ba chỉ số đầu.
IQ: chỉ số trí tuệ
IQ là Intelligence Quotient. Bấy lâu ta hiểu đại khái IQ cao là giỏi số học, tổng hợp thông tin, suy luận và nhớ tốt. Cụ thể hơn, IQ thể hiện ở việc giải quyết vấn đề linh hoạt, đa dạng và sáng tạo, học nhanh nên kiến thức và kỹ năng rộng sâu hơn, và biết dùng khái niệm (concept) cùng biểu tượng (symbol).
EQ: chỉ số trí tuệ cảm xúc
EQ là Emotional Quotient, khả năng nhận ra, quản trị và thể hiện cảm xúc của người khác lẫn của chính mình. Nó có ba biểu hiện.
- Sự tinh tế. Một lời nói bóng gió, nụ cười gượng hay thoáng buồn trong mắt bạn bè, ba mẹ, người yêu, người có EQ cao nhận ra dễ hơn người có EQ thấp.
- Sự chín chắn. Kiểm soát được cảm xúc, biết lắng nghe, dám nhận lỗi, lạc quan và tích cực.
- Sự đồng cảm. Hiểu tình huống của người đối diện, gợi để họ chia sẻ, rồi đưa ra nhận xét hay phương án giúp họ thấy khá hơn.
EQ đặc biệt quan trọng ở công sở. Lúc căng thẳng, áp lực cao, người ta thường không suy nghĩ logic được nữa, tức là không dùng nổi IQ. Khi đó người có EQ cao hơn sẽ xử lý tình huống tốt hơn. Dĩ nhiên ai có cả EQ lẫn IQ cao thì càng tốt.
SQ: chỉ số trí tuệ xã hội
Các nhà khoa học vẫn còn tranh cãi vì có hai khái niệm cùng viết tắt là SQ: Spiritual Quotient (trí tuệ tinh thần, hình thành từ sự kết hợp IQ và EQ) và Social Quotient (trí tuệ xã hội, dựa trên bộ kỹ năng giao tiếp xã hội). May là hai khái niệm có chung giá trị, nên tôi gộp lại thành một SQ.
Nếu IQ chỉ liên quan tới bản thân, EQ là quan hệ một đối một, thì SQ là quan hệ một với nhiều người. SQ thể hiện ở khả năng nhớ tên, mặt và đặc điểm của người khác, ở sự thân thiện, hòa đồng, nói chuyện cuốn hút, ở việc phân biệt đúng sai, thật giả để có chính kiến và hành động vì công lý, niềm tin. Nó cũng là khả năng giữ được quan hệ với bạn bè, đồng nghiệp, khách hàng, kể cả người yêu cũ.
Vậy chỉ số nào giúp bạn thành công
Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng người có EQ và SQ cao thường đi xa hơn trong cuộc sống so với người IQ cao mà hai chỉ số này thấp. Một người IQ cao hoàn toàn có thể đi làm thuê cho người có EQ và SQ cao, dù ông chủ ấy chỉ có IQ ở mức trung bình.
EQ cho biết tính cách của bạn, còn SQ cho biết uy tín và phẩm chất cá nhân. Cả ba chỉ số đều cải thiện được bằng cách tạo thói quen, đặc biệt là EQ và SQ. Với người làm sales, những thứ như lắng nghe và giữ quan hệ gắn với công việc hằng ngày; bạn có thể xem thêm bài về lắng nghe trong bán hàng B2B.
Thử sức với 3 câu hỏi
Chọn đáp án cho từng câu, rồi bấm Nộp bài để xem điểm.
Theo bài, SQ khác EQ ở điểm nào?
IQ liên quan tới bản thân, EQ là quan hệ 1:1, còn SQ là quan hệ 1:nhiều.
Vì sao EQ quan trọng trong môi trường công sở?
Khi stress cao ta thường không dùng được IQ, lúc đó người có EQ cao hơn sẽ xử lý tình huống tốt hơn.
Nhiều nghiên cứu mà bài dẫn cho thấy điều gì về thành công?
Người IQ cao có thể vẫn làm thuê cho người có EQ và SQ cao, dù ông chủ chỉ có IQ trung bình.
Bạn có muốn đọc bài tiếp theo không?
