Đội kinh doanh B2B nên chuyên môn hóa vì khi một nhóm người gánh cả bán hàng, tư vấn, triển khai lẫn chăm sóc khách hàng, việc nào cũng làm được nhưng không việc nào làm tốt. Các công ty thành công chia rõ vai trò giữa các đội, giữa các thành viên trong đội bán hàng, và cả với đối tác.
Thợ đụng và cái giá của sự đa năng
Chắc bạn đã nghe nhiều người tự giới thiệu mình là “thợ đụng”, nghĩa là đụng đâu làm đấy. Nghề chính là thợ hồ nhưng cần thì làm luôn thợ mộc, thợ sắt, thậm chí kiêm kiến trúc sư. Chất lượng thì khỏi bàn, đa phần là be bét. Theo tôi, sự đa năng này là hậu quả của hai nghìn năm văn minh lúa nước, nơi ai cũng phải biết làm đủ thứ nên chuyên môn hóa thấp.
Nhìn xa hơn một chút, rất nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang tổ chức đội kinh doanh và triển khai dự án theo kiểu all-in-one hoặc few-in-one. Nói nôm na là đội bán hàng gánh hết: đi bán, tư vấn, triển khai, rồi chăm sóc khách hàng. Một người vừa phải đi tìm khách, vừa phải hiểu sâu giải pháp, vừa phải ngồi cài đặt cho khách thì khó mà giỏi đều cả ba. Chuyên môn hóa thấp thì hiệu quả công việc thấp, đó là chuyện dễ đoán.
Chuyên môn hóa cao trông như thế nào
Vậy thế nào mới gọi là chuyên môn hóa cao? Nhìn cách các công ty thành công tổ chức đội ngũ, bạn sẽ thấy họ làm rõ năm điều:
- Sự phân công và phối hợp giữa các đội: bán hàng, kỹ thuật, tư vấn và chăm sóc.
- Sự phân công giữa các thành viên trong đội bán hàng, từ BDA, BDR (những vai trò đứng ở đầu phễu, lo tìm kiếm và khai phá khách hàng) cho đến Sales.
- Cách đội Bán hàng và đội Tư vấn phối hợp ngay trong quy trình bán.
- Cách đội Hỗ trợ liên kết với đội Bán hàng.
- Cách liên kết với Đối tác để hợp tác và cộng hưởng.
Muốn xem cụ thể hơn về cách chia đội, bạn có thể đọc bài về cấu trúc đội sales B2B. Còn về làm việc với đối tác, partner portal là nơi nên bắt đầu.
Những câu hỏi thường nảy ra khi tổ chức lại
Đến đây chắc bạn sẽ có vài thắc mắc, chẳng hạn:
- Bán hàng và triển khai qua đối tác có hiệu quả không?
- Chia quy trình bán thành các giai đoạn nhằm mục đích gì?
- Đội tư vấn đóng vai trò gì trong quá trình bán hàng?
Chưa câu nào có đáp án một dòng, vì mỗi câu phụ thuộc vào sản phẩm, quy mô và khách hàng của từng công ty. Nhưng cả ba đều xoay quanh một ý: ai làm phần nào, và bàn giao cho nhau ở đâu.
Khi nào nên nghĩ đến chuyện này
Nếu bạn đang muốn tái cấu trúc công ty, chuẩn hóa đội ngũ, chuẩn hóa quy trình, hoặc nâng năng lực và chất lượng của người làm, thì chuyên môn hóa là điểm đầu tiên nên xem lại. Chia vai trò rồi mới có chỗ để đo từng người làm tốt phần việc của mình đến đâu, và đội ngũ mới có điều kiện lớn lên theo một lộ trình rõ ràng.
Khi các đội bắt đầu tách vai, điều dễ vỡ nhất là khoảng bàn giao giữa họ. Dữ liệu khách hàng cần nằm ở một chỗ chung để người sau không phải hỏi lại từ đầu, và đó là việc một hệ thống như OplaGo làm được.
Thử sức với 3 câu hỏi
Chọn đáp án cho từng câu, rồi bấm Nộp bài để xem điểm.
Vì sao mô hình all-in-one, đội bán hàng gánh cả tư vấn, triển khai và chăm sóc, thường kém hiệu quả?
Đội bán hàng làm đủ thứ thì chuyên môn thấp, và chuyên môn thấp dẫn đến hiệu quả thấp.
Điều nào sau đây nằm trong cách các công ty thành công tổ chức đội ngũ?
Họ làm rõ ai làm phần nào, từ phối hợp giữa bán hàng, kỹ thuật, tư vấn, chăm sóc đến phân vai BDA, BDR và Sales.
Trong đội bán hàng chuyên môn hóa, BDA và BDR thường làm việc gì?
Đây là các vai trò đứng ở đầu phễu, lo tìm kiếm khách hàng, còn Sales và các đội sau đảm nhận phần của mình.
Bạn có muốn đọc bài tiếp theo không?
