Unit 2/3 · ~12 phút · +300 điểm

Chỉ cần hai bước: chú ý và quan tâm

Mục tiêu học tập

Sau khi hoàn thành bài này, bạn có thể:

  • Mô tả bốn giai đoạn của mô hình AIDA
  • Xác định mục tiêu của prospecting là đưa khách qua giai đoạn chú ý và quan tâm
  • Áp dụng cách nói về lợi ích thay vì mô tả sản phẩm trong lời mở đầu

Bạn đã thả câu xuống nước. Phao động đậy. Bạn có giật ngay và kéo cá lên bờ không? Người câu có kinh nghiệm sẽ nói: chưa! Cá mới chỉ để ý tới mồi. Giật quá sớm, cá sẽ bỏ đi. Prospecting cũng vậy. Rất nhiều người bán mất khách chỉ vì muốn chốt ngay trong lần chạm đầu tiên.

Bốn giai đoạn khi một người quyết định mua

Có một mô hình rất lâu đời giúp ta hiểu khách đi từ “chưa biết gì” đến “mua” ra sao. Đó là AIDA, thường được gán cho E. St. Elmo Lewis, một người làm quảng cáo ở Mỹ vào khoảng cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20. Mô hình gồm bốn giai đoạn: Attention (chú ý), Interest (quan tâm), Desire (mong muốn) và Action (hành động).

Hãy xem anh Khang, một người mê câu cá, đi mua một chiếc máy câu mới:

Giai đoạnMô tảAnh Khang đang nghĩ gì
Attention (chú ý)Khách để ý tới một điều mới, có liên quan tới mình.“Ồ, cái máy câu này mấy ông trong hội câu đang nhắc suốt.”
Interest (quan tâm)Khách muốn biết thêm, bắt đầu hỏi.“Nghe nói nó ít rối dây khi quăng xa. Để xem thử nó khác máy mình đang dùng ở đâu.”
Desire (mong muốn)Khách thấy nó hợp với mình và muốn có.“Đúng cái mình cần cho mấy chuyến câu biển. Mình muốn có một cái.”
Action (hành động)Khách ra quyết định và mua.“Chốt, cuối tuần ra tiệm lấy luôn.”

Với khách doanh nghiệp, mỗi giai đoạn dài hơn và có nhiều người tham gia hơn, nhưng thứ tự vẫn vậy. Không ai nhảy thẳng từ “chưa biết bạn là ai” sang “ký hợp đồng”.

Prospecting chỉ cần hai bước đầu

Đây là ý quan trọng nhất của unit này: mục tiêu của prospecting chỉ là đưa khách qua giai đoạn chú ý và quan tâm. Thế là đủ. Bạn thắng khi khách nói: “Vâng, tôi muốn tìm hiểu thêm.”

Desire và Action là việc của các bước sau: cuộc gọi khám phá, demo, đề xuất, đàm phán. Bạn sẽ học chúng ở trail “Từ khám phá nhu cầu đến chốt deal”. Ở giai đoạn prospecting, nếu bạn cố đẩy khách tới quyết định mua, bạn đang giật cần khi cá mới chỉ ngửi mồi.

Mẹo

Trước mỗi cuộc gọi, hãy viết ra “bước tiếp theo” bạn muốn xin: một cuộc hẹn 30 phút, một buổi gặp ở văn phòng khách, hay sự đồng ý nhận một tài liệu ngắn. Không phải đơn hàng. Nhỏ và cụ thể là đủ.

Đừng chào hàng ngay câu đầu

Cách mở đầu phổ biến nhất, và cũng thất bại nhiều nhất, nghe như thế này:

“Em là Hòa từ công ty Y. Bên em có sản phẩm A, sản phẩm B và sản phẩm C. Anh muốn mua cái nào ạ?”

Câu này bỏ qua cả hai giai đoạn đầu. Khách chưa để ý tới bạn, chưa có lý do để quan tâm, mà đã bị hỏi muốn mua gì. Phản xạ tự nhiên là: “Anh không có nhu cầu.” Cá vừa thấy lưỡi câu trơ trọi, không mồi.

Bán lợi ích, không bán bản mô tả

Mồi câu của người bán là lợi ích mà khách quan tâm. Hãy tưởng tượng hai tấm biển ở một tiệm đồ câu:

Biển A: “Mồi câu thiết kế mới, chất liệu cải tiến.”

Biển B: “Mồi câu để bạn không phải về tay không.”

Biển nào khiến người đi câu dừng lại? Gần như chắc chắn là biển B. Người đi câu không cần mồi mới. Họ cần cá cắn câu. Biển A mô tả sản phẩm, biển B nói tới điều người mua thật sự muốn.

Ở module “Nói về sản phẩm bằng giá trị”, bạn đã học cách đi từ tính năng sang lợi ích và giá trị. Giờ là lúc dùng nó. So sánh hai lời mở đầu cuộc gọi tới chị Hạnh, Giám đốc Công ty May Thành Công:

Cách A: “Phần mềm bên em có module lập kế hoạch sản xuất, giao diện hiện đại, chạy trên nền tảng đám mây ạ.”

Cách B: “Mùa hàng cuối năm nhiều xưởng may hay bị dồn đơn và trễ ngày xuất. Vài xưởng em làm cùng đã nhìn ra sớm hơn chuyền nào sắp quá tải để điều phối lại. Chị có muốn em chia sẻ họ làm thế nào không ạ?”

Cách B không nhắc tên một tính năng nào, nhưng lại đánh đúng nỗi lo của chị Hạnh và kết thúc bằng một lời mời tìm hiểu thêm. Đó chính là chú ý và quan tâm.

Câu “Vâng, tôi muốn tìm hiểu thêm” nghe như thế nào?

Khách Việt hiếm khi nói nguyên văn câu ấy. Bạn sẽ nghe những biến thể như:

  • “Ừ, em gửi anh xem thử.” (kèm một hẹn cụ thể để trao đổi tiếp)
  • “Tuần sau em qua công ty nói chuyện với anh.”
  • “Em nói thêm với chị Lan bên vận hành nhé, để anh nhắn chị ấy.”

Cả ba đều là cá đã cắn câu, chỉ cần bạn kiên nhẫn và chốt được một bước tiếp theo có ngày giờ rõ ràng.

Cùng ôn lại

  • AIDA gồm bốn giai đoạn: chú ý, quan tâm, mong muốn và hành động.
  • Prospecting chỉ cần đưa khách qua hai giai đoạn đầu, tới lúc khách muốn tìm hiểu thêm.
  • Đừng chào bán ngay câu đầu. Hãy xin một bước tiếp theo nhỏ và cụ thể.
  • Mồi câu là lợi ích khách quan tâm, không phải bản mô tả sản phẩm.

Bạn đã biết cần làm gì khi thả câu. Câu hỏi còn lại là: thả câu ở đâu, cho ai? Ở unit tiếp theo, bạn sẽ học cách nhắm vào những người ở “trên power line”.

Kiểm tra kiến thức

Trả lời đúng ngay lần đầu được 100 điểm mỗi câu, lần thứ hai 50, từ lần thứ ba 25.

Bạn đang học với tư cách khách: quiz vẫn chấm nhưng điểm không được lưu. Đăng nhập hoặc tạo tài khoản để tích điểm và nhận huy hiệu.

  1. Sau cuộc gọi đầu tiên, câu nào của khách cho thấy prospecting đã thành công?

  2. Bạn gọi cho chị Thu, Giám đốc một công ty logistics. Lời mở đầu nào tốt nhất?

  3. Theo mô hình AIDA, khách đang nghĩ “Mình thật sự muốn cái này, nó hợp với mình” là ở giai đoạn nào?