Unit 1/3 · ~12 phút · +300 điểm
Tạo và chuyển đổi lead
Mục tiêu học tập
Sau khi hoàn thành bài này, bạn có thể:
- Phân biệt lead với cơ hội (deal) trong quy trình bán hàng B2B
- Mô tả khi nào một lead đủ điều kiện để chuyển thành cơ hội
- Áp dụng cách xử lý lead chưa sẵn sàng và lead không phù hợp mà không làm bẩn pipeline
Hai bạn sales cùng đi hội chợ ngành bao bì ba ngày. Chị Thảo về văn phòng với 60 danh thiếp, ghi hết vào CRM với dòng “Cơ hội: 60 khách tiềm năng” và dự báo cả quý sẽ chốt vài tỷ. Anh Bình đi cùng thì về với 25 danh thiếp, gọi hết trong tuần và chỉ tạo ba cơ hội thật. Cuối quý, pipeline của chị Thảo trông rất đẹp trong báo cáo, còn pipeline của anh Bình là thứ anh dám nói trước mặt sếp. Điều khác nhau không nằm ở số lượng, mà ở chỗ hai người đặt ranh giới giữa lead và cơ hội ở đâu.
Trạm tiếp nhận và trạm chuyển hàng
Hãy hình dung pipeline như một tuyến vận chuyển với nhiều trạm. Kiện hàng nào cũng bắt đầu ở trạm tiếp nhận: ghi nhận ai gửi, gửi từ đâu, gửi cái gì. Kiện hàng chỉ được lên xe tuyến chính khi đủ giấy tờ. Lead là kiện hàng ở trạm tiếp nhận. Cơ hội là kiện hàng đã lên xe.
Trạm tiếp nhận cần dễ: bạn nhập danh thiếp trong ba mươi giây. Nhưng cổng lên xe tuyến chính cần chặt, vì nếu cho mọi thứ lên xe, bạn sẽ không biết xe đang chở gì.
Một lead cần những gì?
Đừng bắt mình điền đủ hai mươi trường khi mới nhận danh thiếp. Chừng ấy thông tin là đủ để bắt đầu:
- Tên công ty và người liên hệ, kèm cách liên lạc (số điện thoại hoặc Zalo)
- Nguồn: hội chợ, khách giới thiệu, cuộc gọi lạnh, website…
- Một dòng về bối cảnh: gặp ở đâu, nói gì ban đầu
- Bước tiếp theo có ngày
Nguồn lead nên ghi thật kỹ, vì khoảng ba tháng sau bạn sẽ muốn biết nguồn nào cho ra khách thật. Anh Nam Nguyễn, người sáng lập OplaCRM, từng nhấn mạnh rằng với B2B, nguồn giới thiệu là nguồn lead hiệu quả nhất. Có ghi nguồn bạn mới kiểm chứng được điều đó với số liệu của riêng mình.
Khi nào lead trở thành cơ hội?
Mỗi đội tự đặt ngưỡng của mình, nhưng nguyên tắc chung là dựa trên thông tin đã xác nhận, không dựa trên cảm giác. Nhiều đội dùng bộ bốn câu hỏi BANT: Budget (ngân sách), Authority (người có thẩm quyền), Needs (nhu cầu) và Timeline (thời điểm mua dự kiến). Bạn sẽ học cách đánh giá cơ hội kỹ hơn ở chủ đề “Đánh giá cơ hội” của Chặng 3. Ở đây chỉ cần nhớ một vạch ngưỡng rõ ràng.
| Trạng thái | Bằng chứng cần có | Làm gì tiếp |
|---|---|---|
| Lead mới | Có thông tin liên hệ và nguồn | Liên hệ lần đầu trong vài ngày |
| Đang liên hệ | Đã chạm ít nhất một lần, chưa rõ nhu cầu | Hỏi nhu cầu, tìm người đúng |
| Đủ điều kiện | Xác nhận được nhu cầu, người tham gia mua và khung thời gian | Chuyển thành cơ hội và hẹn khám phá |
| Nuôi dưỡng | Chưa sẵn sàng nhưng không phải không phù hợp | Đặt ngày gọi lại, gửi thông tin định kỳ |
| Loại | Không phù hợp hoặc không còn liên lạc được | Ghi lý do rồi đóng |
Từ kinh nghiệm của Nam Nguyễn
Anh Nam từng mô tả cách chia lead thành hai nhóm: quan tâm và chưa quan tâm. Lead quan tâm đạt chuẩn MQL và được đưa vào CRM xử lý tiếp. Lead chưa quan tâm thì không bị bỏ đi mà được chăm sóc dần theo kịch bản, và theo hành vi của khách chuyển qua các mức Lạnh, Mát, Ấm, Nóng. Khi lead đã Nóng thì chuyển cho sales ngay. Trong bảng thuật ngữ của anh, MQL cần xác định được khoảng 2 trong 4 yếu tố BANT, còn SQL cần đủ cả 4. Mỗi công ty có thể đặt ngưỡng khác.
Chuyển đổi đúng cách
Khi một lead đủ điều kiện, hãy chuyển đổi bằng cách giữ lại mọi thứ đã biết: người liên hệ thành người liên hệ trong cơ hội, ghi chú đi theo, nguồn đi theo. Đừng nhập lại từ đầu. Và hãy đặt tên cơ hội theo công thức dễ nhìn, ví dụ “Công ty Bao bì Phú Hưng, hệ thống quản lý kho, Q1”.
Hai thói quen cần tránh: chuyển lead sớm để “pipeline trông đầy”, và giữ lead ở trạng thái đang liên hệ vô thời hạn vì ngại đóng. Lead bỏ lửng cũng là dữ liệu bẩn, giống như kiện hàng nằm mãi ở trạm tiếp nhận.
Sai và đúng
Cách A: Anh Hải nhập cơ hội “Công ty X, 2 tỷ” sau khi nói chuyện năm phút với một nhân viên lễ tân.
Cách B: Anh Hải giữ lead, hỏi tên trưởng bộ phận kho, gặp và xác nhận kho đang quá tải vào mùa cao điểm, rồi mới chuyển thành cơ hội với giá trị ước tính và ngày dự kiến.
Cách B ít hào nhoáng hơn trong ba ngày đầu nhưng ba tháng sau, pipeline của anh Hải là con số mà sếp dùng để hoạch định.
Cùng ôn lại
- Lead là kiện hàng ở trạm tiếp nhận, cơ hội là kiện hàng đã lên xe tuyến chính.
- Lead chỉ cần thông tin tối thiểu và bước tiếp theo có ngày, nhưng cổng chuyển thành cơ hội cần chặt.
- Lead chưa sẵn sàng thì nuôi dưỡng có ngày gọi lại, không phải bỏ cũng không phải để lơ lửng.
- Chuyển đổi nghĩa là mang theo toàn bộ thông tin đã có.
Cơ hội đã lên xe thì phải đi qua từng trạm. Bài học tiếp theo nói về các trạm đó: các giai đoạn của deal.
Kiểm tra kiến thức
Bạn đang học với tư cách khách: quiz vẫn chấm nhưng điểm không được lưu. Đăng nhập hoặc tạo tài khoản để tích điểm và nhận huy hiệu.
Chị Thảo vừa nhận một danh thiếp ở hội chợ ngành bao bì. Người này chưa trao đổi gì về nhu cầu. Trong CRM, nên đặt thông tin này ở đâu?
Anh Dũng sales logistics gọi lead mới. Khách nói: “Nghe hay đấy, nhưng năm sau mới có ngân sách, tháng 3 em gọi lại.” Cách xử lý đúng nhất là gì?
Theo cách phân loại mà nhiều đội dùng, lead nào nên được chuyển thành cơ hội?