Unit 1/3 · ~12 phút · +300 điểm
Kế hoạch chốt chung với khách
Mục tiêu học tập
Sau khi hoàn thành bài này, bạn có thể:
- Mô tả một kế hoạch chốt chung (mutual close plan) gồm bước, người phụ trách và ngày
- Áp dụng cách lập kế hoạch ngược từ ngày khách muốn bắt đầu dùng
- Chuyển câu hỏi “khi nào ký” thành câu hỏi giúp khách đi qua các bước nội bộ
Anh Quang bán phần mềm quản lý kho cho một công ty phân phối vật liệu xây dựng (ví dụ). Demo xong, báo giá xong, chị Hoa bên khách nói: “Ok em, để chị báo anh giám đốc.” Ba tuần sau, tin nhắn Zalo của anh Quang vẫn là hai dấu tích xanh không ai trả lời.
Không ai làm sai gì ở đây. Chỉ là chưa ai vẽ ra con đường từ báo giá tới chữ ký.
Cây cầu bắc qua sông
Trong chủ đề này hãy nghĩ chốt deal như bắc một cây cầu. Bạn đứng ở bờ này, khách đứng ở bờ kia, và chữ ký là lúc cả hai gặp nhau ở giữa. Cầu không tự xây. Mỗi bên phải có người đóng cọc, và ai cũng cần biết bản vẽ.
Bản vẽ đó là kế hoạch chốt chung, tiếng Anh gọi là mutual close plan: một trang liệt kê từng bước từ hôm nay đến ngày ký và ngày bắt đầu dùng, kèm người phụ trách mỗi bước và hạn. Điểm khác biệt là nó được lập cùng khách, chứ không phải bạn gửi một lịch để đòi khách làm theo.
Một trang giấy trông thế nào
Với deal ở trên, anh Quang và chị Hoa có thể có bản sau:
| Bước | Việc cần làm | Ai làm | Hạn |
|---|---|---|---|
| 1 | Demo lại cho trưởng kho và kế toán kho | Anh Quang, chị Hoa sắp lịch | Thứ Tư tuần này |
| 2 | Bộ phận IT kiểm tra yêu cầu kết nối và bảo mật | Bên khách, anh Quang gửi tài liệu | Thứ Sáu tuần sau |
| 3 | Pháp chế xem dự thảo hợp đồng | Anh Quang gửi, bên khách xem | Hai tuần nữa |
| 4 | Giám đốc xem xét và ký | Chị Hoa trình, anh Quang chuẩn bị tóm tắt một trang | Trước ngày 25 |
| 5 | Họp khởi động triển khai | Hai bên | Tuần đầu tháng sau |
Nhìn bảng này, bạn thấy ngay chỗ nào có thể kẹt: bước 2 và bước 3 có người ngoài cuộc, không phải người bạn đã gặp. Nếu không vẽ ra, bạn chỉ phát hiện điều đó khi deal đã trễ hai tháng.
Lập ngược từ ngày khách cần
Đừng bắt đầu bằng câu “khi nào anh ký được ạ?”. Hỏi khách: “Anh muốn kho bắt đầu chạy trên hệ thống mới vào lúc nào?” Giả sử câu trả lời là đầu tháng Giêng vì sau Tết khối lượng hàng tăng. Từ đó lùi lại: cần ký trước giữa tháng Mười hai, cần pháp chế duyệt trước đó hai tuần, cần IT kiểm tra trước đó nữa. Các mốc bây giờ có lý do thật, không còn là yêu cầu của người bán.
Đưa kế hoạch cho khách thế nào
| Cách làm sai | Cách làm đúng |
|---|---|
| “Chị cho em biết khi nào bên anh ký được để em cập nhật báo cáo ạ.” | “Để em phác nhanh các bước mình cần đi qua để kịp ngày kho chạy. Chị xem bước nào thiếu hoặc sai giúp em ạ.” |
Câu thứ nhất phục vụ bạn. Câu thứ hai phục vụ khách, và cũng cho bạn đúng thông tin cần, vì khách sẽ tự chỉ ra những bước bạn không thấy.
Từ kinh nghiệm của Nam Nguyễn
Anh Nam Nguyễn, người sáng lập OplaCRM, mô tả quá trình mua của khách B2B gồm sáu bước, và cho rằng bước cuối là bước khó nhất: tìm sự đồng thuận nội bộ, khi người mua phải vận động để sếp ký và các phòng ban khác chịu dùng, trong lúc lo nếu dự án thất bại thì ai chịu trách nhiệm. Anh đề nghị đổi cách hỏi: thay vì hỏi khi nào ký, hãy hỏi “tôi có thể cung cấp thêm thông tin gì để anh thuyết phục phòng tài chính hoặc phòng IT không?”.
Giữ kế hoạch sống
- Gửi kế hoạch bằng Zalo hoặc email, đừng chỉ nói miệng. Một trang giấy ai cũng mở lại được.
- Mỗi lần liên hệ, bắt đầu bằng việc nhìn vào kế hoạch: “Bước 2 hôm nay đến hạn, anh chị bên IT đã xem chưa ạ?”
- Khi bước trễ, đừng giục: hỏi bước đó đang cần gì từ bạn. Nếu một bước trễ nhiều lần, hãy hạ mức độ chắc chắn của deal trong CRM cho đúng thực tế.
- Ghi từng bước và ngày vào CRM để cả đội thấy.
Ở chủ đề “Đánh giá cơ hội” bạn đã học cách tìm champion, người trong bên khách ủng hộ bạn. Kế hoạch chốt chung là công cụ để champion đó có thứ cầm trên tay khi đi nói chuyện với sếp.
Cùng ôn lại
- Kế hoạch chốt chung là một trang liệt kê bước, người phụ trách và hạn, từ hôm nay tới ngày ký và ngày bắt đầu dùng.
- Lập ngược từ ngày khách cần dùng để các mốc có lý do thật.
- Đưa kế hoạch cho khách chỉnh sửa, đừng đưa như một yêu cầu.
- Mở kế hoạch ra ở mỗi lần liên hệ, và ghi các bước vào CRM.
Trong khi các bước chạy, khách sẽ nói và làm những điều cho thấy họ đang tiến gần hay đang lùi xa. Bài học tiếp theo giúp bạn nhận ra tín hiệu mua thật.
Kiểm tra kiến thức
Bạn đang học với tư cách khách: quiz vẫn chấm nhưng điểm không được lưu. Đăng nhập hoặc tạo tài khoản để tích điểm và nhận huy hiệu.
Khách nói “ok, em gửi báo giá, anh sẽ báo lại” rồi im lặng ba tuần. Nguyên nhân thường gặp nhất là gì?
Cách lập kế hoạch chốt chung hợp lý nhất là gì?
Thay vì hỏi “khi nào anh ký?”, câu nào giúp khách đi tiếp tốt hơn?