Unit 2/3 · ~12 phút · +300 điểm

“Em gửi tài liệu qua đi”

Mục tiêu học tập

Sau khi hoàn thành bài này, bạn có thể:

  • Giải thích vì sao “gửi tài liệu qua đi” thường là một lời từ chối lịch sự
  • Áp dụng cách đồng ý gửi tài liệu kèm một câu hỏi để thu hẹp nhu cầu
  • Phân biệt tài liệu chung chung và tài liệu may đo cho từng khách
  • Đặt được mốc trao đổi tiếp theo sau khi gửi

“Em gửi tài liệu qua đi.” Nghe câu này, nhiều người bán mừng thầm: khách quan tâm rồi! Họ gửi ngay một bộ hồ sơ năng lực thật dày, rồi ngồi chờ. Và chờ mãi. Đây là chiếc khiên khó nhận ra nhất, vì nó được làm bằng sự lịch sự.

Chiếc khiên bọc nhung

Ở unit trước, “Anh đang bận” là chiếc khiên giơ lên thẳng thừng. Còn “gửi tài liệu qua đi” là chiếc khiên bọc nhung. Khách không muốn nói “không” trực tiếp, nhất là trong văn hóa giao tiếp của người Việt vốn ngại làm mất lòng nhau. Xin tài liệu là cách kết thúc cuộc gọi êm đẹp nhất cho cả hai bên.

Tất nhiên, cũng có khách xin tài liệu vì muốn tìm hiểu thật. Vấn đề là qua điện thoại bạn khó biết chắc là trường hợp nào. Vì vậy cách đáp tốt nhất phải dùng được cho cả hai: nếu khách quan tâm thật, bạn giúp họ nhiều hơn; nếu đó là khiên, bạn có thêm một cơ hội để khách hạ khiên xuống.

Câu nào giữ cuộc trò chuyện lại?

Bạn gọi cho chị Hạnh, kế toán trưởng Công ty Dệt May Hòa Bình, một xưởng may gia công có vài chục khách hàng đặt đơn thường xuyên.

Cách đáp sai:

Chị Hạnh: “Em gửi tài liệu qua Zalo cho chị đi.”

Sales: “Dạ vâng ạ, em gửi chị liền.”

(Năm phút sau: một file hồ sơ năng lực 40 trang, một file bảng giá, một file danh sách khách hàng. Chị Hạnh để đó. Hai tuần sau, sales nhắn “Chị xem tài liệu chưa ạ?” và không nhận được trả lời.)

Cách đáp đúng:

Chị Hạnh: “Em gửi tài liệu qua Zalo cho chị đi.”

Sales: “Dạ được chị. Để em gửi đúng phần chị cần thay vì gửi cả bộ dày, chị cho em hỏi: hiện chị thấy mất thời gian nhất ở khâu đối chiếu công nợ với khách đặt gia công, hay ở khâu làm báo cáo cuối tháng ạ?”

Chị Hạnh: “Đối chiếu công nợ, tháng nào cũng mất cả tuần.”

Sales: “Dạ vậy em gửi chị một trang tóm tắt cách hai xưởng may khác rút ngắn việc đối chiếu. Thứ Tư em gọi chị năm phút hỏi xem có phù hợp không nhé?”

Sales thứ hai không từ chối yêu cầu của khách. Ngược lại, còn đồng ý ngay. Nhưng thêm đúng một câu hỏi, và câu hỏi đó biến một cái kết lịch sự thành điểm khởi đầu.

Ba bước: đồng ý, thu hẹp, hẹn mốc

  1. Đồng ý ngay. Đừng cãi “Tài liệu không nói hết được đâu chị”. Câu đó khiến khách giữ khiên chặt hơn.
  2. Thu hẹp bằng một câu hỏi. Lý do rất hợp lý: bạn muốn gửi đúng thứ khách cần, đỡ mất thời gian đọc cho họ. Câu hỏi tốt thường đưa ra hai khả năng để khách chọn.
  3. Hẹn mốc trao đổi tiếp. Gắn việc gửi tài liệu với một cuộc gọi ngắn có ngày giờ cụ thể. Không có mốc, tài liệu sẽ chìm trong im lặng.

Cách làm này rất giống lời khuyên trong bài Khách xin báo giá, sales B2B nên làm gì?: đừng vội soạn file rồi gửi đi, hãy hỏi lại một câu trước để hiểu người nhận đang nghĩ gì.

Gửi gì: tài liệu chung chung hay may đo?

Tài liệu chung chungTài liệu may đo
Độ dàiHồ sơ năng lực hàng chục trangMột trang, hoặc một đoạn ngắn kèm đường link
Nội dungGiới thiệu công ty, đủ mọi tính năngMột vấn đề khách vừa nói và cách khách cùng ngành đã xử lý
Lời dẫnKhông có, hoặc “Chị xem giúp em”Hai dòng tóm tắt, chỉ rõ phần nào nên đọc
Bước tiếp theoChờ khách phản hồiMốc gọi lại đã được khách đồng ý

Nhớ lại phép lịch sự trên Zalo ở module trước: không gửi file nặng cho người mới quen. Một trang tóm tắt hoặc một đường link nhẹ luôn dễ mở hơn file PDF vài chục MB, nhất là khi khách đọc trên điện thoại.

Khi khách không muốn trả lời câu hỏi

Có khách sẽ nói: “Cứ gửi đi em, chị xem rồi tính.” Đừng ép. Hãy gửi tài liệu ngắn sát nhất với ngành của họ, kèm hai dòng tóm tắt, và vẫn xin một mốc: “Dạ vâng, em gửi ngay. Thứ Tư em nhắn hỏi chị xem có phần nào hữu ích không nhé.” Rồi đưa khách vào chuỗi tiếp cận như unit trước bạn đã học.

Sau khi gửi: đừng hỏi “chị xem chưa”

Đến mốc đã hẹn, câu “Chị xem tài liệu chưa ạ?” gần như luôn nhận về “Chị chưa xem kịp”. Câu đó đặt khách vào thế có lỗi. Hãy hỏi về nội dung thay vì hỏi về hành động: “Chị ơi, trong trang em gửi có nhắc cách đối chiếu công nợ theo từng đơn gia công. Bên mình hiện đang đối chiếu theo đơn hay theo tháng ạ?” Câu này khách trả lời được ngay, kể cả khi chưa đọc tài liệu.

Cùng ôn lại

  • “Em gửi tài liệu qua đi” thường là chiếc khiên bọc nhung: một lời từ chối lịch sự.
  • Ba bước: đồng ý ngay, thu hẹp bằng một câu hỏi, hẹn mốc trao đổi tiếp.
  • Gửi tài liệu may đo: ngắn, đúng vấn đề, có lời dẫn, không file nặng.
  • Khi hỏi lại, hỏi về nội dung chứ đừng hỏi “chị xem chưa”.

Chiếc khiên cuối cùng trong module này nghe có vẻ chắc chắn nhất: “Bên anh dùng giải pháp khác rồi.” Unit tiếp theo sẽ cho bạn thấy đó thật ra lại là một tin tốt.

Kiểm tra kiến thức

Trả lời đúng ngay lần đầu được 100 điểm mỗi câu, lần thứ hai 50, từ lần thứ ba 25.

Bạn đang học với tư cách khách: quiz vẫn chấm nhưng điểm không được lưu. Đăng nhập hoặc tạo tài khoản để tích điểm và nhận huy hiệu.

  1. Chị Hạnh, kế toán trưởng Công ty Dệt May Hòa Bình, nói: “Em gửi tài liệu qua Zalo cho chị đi.” Cách đáp nào tốt nhất?

  2. Khách không muốn trả lời câu hỏi, chỉ nói: “Cứ gửi đi em, chị xem rồi tính.” Bạn nên làm gì?

  3. Tin nhắn Zalo nào phù hợp nhất khi gửi tài liệu cho khách mới quen?