Unit 1/3 · ~12 phút · +300 điểm

Gọi điện lạnh không gượng ép

Mục tiêu học tập

Sau khi hoàn thành bài này, bạn có thể:

  • Giải thích vì sao mục tiêu của cuộc gọi lạnh là cuộc hẹn chứ không phải đơn hàng
  • Áp dụng cấu trúc bốn nhịp cho một cuộc gọi lạnh
  • Phân biệt câu mở đầu gượng ép và câu mở đầu tự nhiên
  • Xử lý lịch sự khi gặp lễ tân hoặc trợ lý

Bạn đã chọn đúng khách, đã nghiên cứu kỹ, đã có lý do để liên hệ. Giờ là lúc nhấc máy. Và tay bạn bỗng hơi run. Cảm giác đó rất bình thường! Cuộc gọi lạnh khó không phải vì bạn thiếu kịch bản, mà vì cả hai bên đều thấy nó gượng. Bài này giúp bạn bớt gượng, cho cả bạn lẫn người nghe máy.

Gõ cửa, không phá cửa

Trong module này, hãy hình dung mỗi khách hàng tiềm năng là một ngôi nhà, và mỗi kênh liên lạc là một cách gõ cửa. Cuộc gọi là bấm chuông: nhanh nhất, trực tiếp nhất, nhưng cũng dễ làm người trong nhà giật mình nhất. Người mở cửa đang nấu dở bữa cơm, đang họp, đang đọc báo cáo. Họ không chờ bạn.

Vì vậy mục tiêu của lần bấm chuông đầu tiên rất khiêm tốn: được mời vào nói chuyện vào một buổi khác. Nói cách khác, thứ duy nhất bạn “bán” trong cuộc gọi lạnh là cuộc hẹn, không phải sản phẩm. Bài blog Cách cold call B2B để bớt bị khách cúp máy nói rất rõ điều này: cố chốt đơn ngay là khách dựng “khiên” liền.

Câu nào bạn muốn nghe hơn?

Thử đặt mình vào vị trí chị Lan, trưởng phòng mua hàng của Công ty Bao Bì Phú Thịnh. Điện thoại reo lúc 10 giờ sáng. Hai sales gọi tới với hai câu mở đầu:

Cách gượng ép: “Dạ em chào chị, em là Tuấn bên công ty Giải Pháp ABC, bên em là đơn vị hàng đầu cung cấp phần mềm quản lý kho thông minh, tích hợp AI, đã phục vụ hơn nghìn khách hàng, em muốn giới thiệu chị…”

Cách tự nhiên: “Em chào chị Lan, em là Tuấn. Em biết em gọi hơi bất ngờ. Em thấy Phú Thịnh vừa nhận thêm đơn hàng xuất khẩu đi Nhật, nên em đoán phòng mua hàng đang khá bận chuyện nguyên liệu. Chị cho em xin 30 giây nói lý do em gọi được không ạ?”

Câu đầu nói về người gọi. Câu sau nói về người nghe. Chị Lan có thể vẫn từ chối câu thứ hai, nhưng khả năng chị cúp máy ngay thì thấp hơn nhiều.

Bốn nhịp của một cuộc gọi lạnh

Bạn không cần thuộc lòng kịch bản dài. Bạn chỉ cần nhớ bốn nhịp, như bốn bước từ ngoài cổng vào phòng khách.

NhịpViệc cần làmThời lượng gợi ý
1. Bấm chuôngChào tên, thừa nhận mình gọi đột ngột, nêu một chi tiết cho thấy bạn đã tìm hiểu, xin phép một khoảng nhỏKhoảng 15 giây
2. Nói lý doMột hai câu về vấn đề mà những công ty giống họ thường gặp, không kể tính năngKhoảng 30 giây
3. Hỏi để hiểuMột hoặc hai câu hỏi mở về tình hình hiện tại của họ, rồi lắng nghe1–3 phút
4. Xin hẹn cụ thểĐề xuất hai khung giờ rõ ràng cho một buổi trao đổi 20–30 phútKhoảng 30 giây

Ở nhịp 2, hãy nói về vấn đề chứ đừng nói về mình. Ví dụ: “Mấy công ty bao bì có đơn xuất khẩu tăng nhanh thường kể với em là khó theo dõi tồn nguyên liệu theo từng đơn.” Ở nhịp 3, một câu hỏi đủ tốt là: “Bên mình đang xử lý chuyện đó thế nào ạ?” Rồi im lặng và nghe. Im lặng hơi lâu một chút cũng không sao.

Ở nhịp 4, đừng hỏi “Khi nào chị rảnh ạ?”. Câu đó bắt khách phải nghĩ. Hãy đưa sẵn lựa chọn: “Chiều thứ Năm lúc 3 giờ hay sáng thứ Sáu lúc 9 giờ thì tiện cho chị hơn ạ?”

Mẹo

Viết sẵn trên giấy đúng ba thứ trước khi bấm số: chi tiết bạn sẽ nhắc ở nhịp 1, vấn đề bạn sẽ nêu ở nhịp 2 và câu hỏi ở nhịp 3. Ba dòng là đủ. Kịch bản dài chỉ khiến bạn đọc như cái máy.

Khi người mở cửa là lễ tân

Ở nhiều doanh nghiệp Việt, nhất là công ty sản xuất hay phân phối, bạn sẽ gặp tổng đài, lễ tân hoặc trợ lý giám đốc trước. Đừng xem họ là chướng ngại. Họ là người giữ chìa khóa, và nhiều khi là người hiểu rõ ai thật sự phụ trách việc gì.

  • Nói thật. Xưng tên, công ty và lý do ngắn gọn. Đừng giả làm người quen của sếp hay gọi về “đơn hàng cũ”. Bị phát hiện một lần là cánh cửa đóng hẳn.
  • Nhờ chỉ đường. “Chị cho em hỏi, chuyện theo dõi tồn kho nguyên liệu thì bên mình ai phụ trách ạ?” Câu này dễ trả lời hơn “Cho em gặp giám đốc”.
  • Ghi lại tên người giúp mình. Lần sau gọi, bạn chào được “Em chào chị Thảo” thay vì “Alo chị ơi”.

Giọng nói cũng là một phần lời mời

Qua điện thoại, khách không thấy mặt bạn, nên giọng phải làm thay việc của nụ cười. Nhiều sales thấy mình nói tự nhiên hơn khi đứng lên lúc gọi, và nói chậm hơn bình thường một chút. Hãy dùng tên khách, xưng hô đúng vai (anh, chị, em) và tránh những câu rào đón dài kiểu “Dạ cho em làm phiền anh một chút xíu thôi ạ, em biết anh rất bận…”. Thừa nhận làm phiền một câu là đủ, lặp lại ba lần nghe như đang xin xỏ.

Còn nếu khách không bắt máy? Ở Việt Nam ít người nghe hộp thư thoại, nên đừng tốn công để lại lời nhắn dài. Thay vào đó, hãy để lại dấu vết ở kênh khác, chẳng hạn một email ngắn hoặc một lời mời kết bạn Zalo có giới thiệu. Unit sau sẽ nói kỹ phần này.

Cùng ôn lại

  • Cuộc gọi lạnh là bấm chuông, không phải phá cửa. Mục tiêu duy nhất là một cuộc hẹn.
  • Bốn nhịp: bấm chuông, nói lý do, hỏi để hiểu, xin hẹn cụ thể với hai khung giờ.
  • Câu mở đầu tốt nói về người nghe, không nói về công ty bạn.
  • Lễ tân và trợ lý là người chỉ đường. Trung thực và nhớ tên họ.

Chuông không phải lúc nào cũng có người nghe. Ở unit tiếp theo, bạn sẽ học cách “gõ cửa” bằng email và Zalo sao cho khách muốn mở.

Kiểm tra kiến thức

Trả lời đúng ngay lần đầu được 100 điểm mỗi câu, lần thứ hai 50, từ lần thứ ba 25.

Bạn đang học với tư cách khách: quiz vẫn chấm nhưng điểm không được lưu. Đăng nhập hoặc tạo tài khoản để tích điểm và nhận huy hiệu.

  1. Bạn gọi cho anh Hùng, giám đốc một công ty logistics ở Bình Dương. Sau 15 giây đầu, anh đồng ý nghe tiếp. Việc nên làm tiếp theo là gì?

  2. Câu mở đầu nào ít gượng ép nhất?

  3. Bạn gọi tổng đài và gặp chị lễ tân. Cách nào hợp nhất?