Unit 2/3 · ~12 phút · +300 điểm

Tìm lý do để liên hệ

Mục tiêu học tập

Sau khi hoàn thành bài này, bạn có thể:

  • Giải thích vì sao một cuộc liên hệ cần có lý do xoay quanh khách hàng
  • Liệt kê các tín hiệu thường gặp có thể trở thành lý do liên hệ
  • Áp dụng công thức Quan sát, Giả thuyết, Câu hỏi để viết lý do liên hệ

Trong truyện trinh thám, thám tử không buộc tội ai chỉ vì người đó có mặt ở hiện trường. Họ cần một động cơ. Trong prospecting cũng vậy. Bạn đã có manh mối từ 3x3, giờ hãy biến nó thành một lý do để liên hệ, một câu trả lời cho câu hỏi thầm lặng trong đầu khách: “Sao người này lại gọi cho mình, và lại là lúc này?”

Lý do của bạn hay lý do của khách?

Đa số tin nhắn và cuộc gọi lạnh đều có lý do, chỉ là lý do của người bán: “bên em có sản phẩm mới”, “em mới phụ trách khu vực này”, “tháng này đang khuyến mãi”. Những lý do đó quan trọng với bạn, nhưng khách không có lý do gì để quan tâm.

Một lý do liên hệ tốt luôn xoay quanh khách hàng: điều gì đang thay đổi ở họ, và vì sao điều đó có thể liên quan tới vấn đề bạn giúp giải quyết.

Những tín hiệu đáng chú ý

Thám tử giỏi biết nhìn vào đâu. Dưới đây là các tín hiệu thường gặp ở doanh nghiệp B2B Việt Nam, và điều chúng có thể nói lên:

Tín hiệuThấy ở đâuCó thể có nghĩa là
Mở nhà máy, kho, chi nhánh mớiBáo, fanpage, tin tuyển dụngQuy trình cũ sắp chịu áp lực, cần thêm hệ thống, thiết bị, nhân sự
Tuyển dụng hàng loạt một vị tríTrang việc làm, LinkedInĐang mở rộng mảng đó; mô tả công việc còn cho biết công cụ họ đang dùng
Lãnh đạo mớiLinkedIn, thông cáo báo chíNgười mới thường xem lại cách làm cũ trong những tháng đầu
Trúng thầu, ký hợp đồng lớnBáo, website, cổng đấu thầuSắp tăng sản lượng hoặc khối lượng dự án
Tham gia hội chợ, ra sản phẩm mớiDanh mục triển lãm, fanpageĐang đẩy kênh bán hàng hoặc thị trường mới
Bài phỏng vấn, bài đăng của lãnh đạoBáo, LinkedIn, Facebook công khaiCho biết ưu tiên và nỗi trăn trở bằng chính lời của họ

Lưu ý chữ “có thể”. Tín hiệu chỉ là manh mối, chưa phải bằng chứng.

Công thức: Quan sát, Giả thuyết, Câu hỏi

Để biến tín hiệu thành lời mở đầu, hãy ghép ba phần:

  1. Quan sát: điều bạn thấy được, cụ thể và có thật. “Em thấy công ty vừa mở thêm kho ở Bắc Ninh.”
  2. Giả thuyết: điều thường xảy ra trong tình huống đó, dựa trên kinh nghiệm với những khách tương tự. “Khi vận hành hai kho ở hai miền, nhiều đơn vị gặp khó ở khâu đối soát tồn kho.”
  3. Câu hỏi: mời khách tự xác nhận hoặc bác bỏ. “Bên anh đang xử lý chuyện này thế nào ạ?”

Giả thuyết là phần khó nhất, và cũng là phần cho thấy bạn hiểu nghề của khách. Đó là lý do bạn cần nắm vững vấn đề mà sản phẩm của mình giải quyết, như đã học ở unit về tính năng, lợi ích và giá trị.

Câu nào khiến anh Long muốn trả lời?

Anh Long là chủ Công ty Phân phối Thiết bị điện Hưng Thịnh. Tuần trước, anh đăng trên LinkedIn rằng công ty vừa vượt mốc 1.000 đại lý. Hai sales nhắn tin cho anh:

Sales A: “Chúc mừng anh Long đạt 1.000 đại lý! Bên em có phần mềm quản lý đại lý rất tốt, anh xem thử nhé.”

Sales B: “Chúc mừng anh Long và Hưng Thịnh cán mốc 1.000 đại lý! Em làm việc với vài nhà phân phối cùng ngành, và khi số đại lý tăng nhanh, nhiều nơi bắt đầu khó theo dõi công nợ và chính sách chiết khấu riêng cho từng đại lý. Ở quy mô hiện tại, chuyện này bên anh có đang là ưu tiên không ạ?”

Sales A có quan sát, nhưng nhảy ngay sang chào hàng. Sales B dùng đủ ba phần, và kết thúc bằng một câu hỏi mà anh Long có thể trả lời trong mười giây. Ngay cả khi câu trả lời là “chưa”, cuộc trò chuyện vẫn mở.

Lưu ý

Đừng biến quan sát thành sự theo dõi. Chỉ dùng thông tin công khai, liên quan tới công việc. Nhắc đến chuyến du lịch gia đình hay con của khách lấy từ trang cá nhân sẽ khiến bạn trông đáng sợ, không phải chu đáo.

Khi không tìm thấy tín hiệu nào

Không phải công ty nào cũng có tin mới. Khi đó, bạn vẫn có thể dựa vào:

  • Bối cảnh ngành: một thay đổi chung mà cả ngành đang gặp, ví dụ mùa cao điểm cuối năm với ngành bán lẻ.
  • Vai trò: nỗi lo điển hình của người ở vị trí đó, ví dụ kế toán trưởng thường mệt nhất vào mùa quyết toán.
  • Điểm kết nối: một khách hàng chung, một người giới thiệu, một sự kiện cả hai cùng tham dự.

Lý do yếu hơn tín hiệu cụ thể, nhưng vẫn tốt hơn nhiều so với “em gọi để giới thiệu sản phẩm”. Cách đưa lý do này vào cuộc gọi, email và Zalo sẽ được luyện kỹ ở module Tiếp cận đa kênh.

Cùng ôn lại

  • Lý do liên hệ tốt xoay quanh điều đang thay đổi ở khách, không phải điều đang xảy ra ở bên bạn.
  • Các tín hiệu đáng chú ý: mở rộng, tuyển dụng, lãnh đạo mới, trúng thầu, sản phẩm mới, phát ngôn của lãnh đạo.
  • Công thức Quan sát, Giả thuyết, Câu hỏi giúp biến tín hiệu thành lời mở đầu tự nhiên.
  • Giả thuyết luôn để ở dạng câu hỏi; chỉ dùng thông tin công khai và liên quan tới công việc.

Manh mối và động cơ đều đã có. Nhưng nếu chúng chỉ nằm trong đầu bạn, tuần sau bạn sẽ quên, còn đồng đội thì không bao giờ biết. Unit cuối của module sẽ hướng dẫn cách ghi hồ sơ điều tra vào CRM.

Kiểm tra kiến thức

Trả lời đúng ngay lần đầu được 100 điểm mỗi câu, lần thứ hai 50, từ lần thứ ba 25.

Bạn đang học với tư cách khách: quiz vẫn chấm nhưng điểm không được lưu. Đăng nhập hoặc tạo tài khoản để tích điểm và nhận huy hiệu.

  1. Câu nào là một lý do liên hệ xoay quanh khách hàng?

  2. Chị Vy thấy Công ty Nhựa Minh Long vừa bổ nhiệm giám đốc sản xuất mới. Giả thuyết nào hợp lý để mở lời?

  3. Anh Bảo tìm được tín hiệu tốt nhưng mở lời: “Em biết bên anh đang gặp vấn đề tồn kho nghiêm trọng.” Vấn đề của câu này là gì?