Unit 2/3 · ~13 phút · +300 điểm
Marketing chịu trách nhiệm cho doanh thu
Mục tiêu học tập
Sau khi hoàn thành bài này, bạn có thể:
- Phân biệt chỉ số hoạt động, chỉ số phễu và chỉ số doanh thu trong báo cáo marketing
- Giải thích khái niệm pipeline do marketing tạo ra và pipeline có ảnh hưởng của marketing
- Tính ngược từ mục tiêu doanh thu ra số lead và cơ hội marketing cần tạo
Ở bài trước, bạn đã thấy sản phẩm của marketing B2B là lead và cơ hội, không phải lượt thích. Bài này đi thêm một bước: nếu lead và cơ hội cuối cùng thành tiền, thì marketing cũng phải nhận một phần trách nhiệm cho doanh thu. Nghe có vẻ áp lực, nhưng đây lại là cách giúp marketer có tiếng nói khi xin ngân sách và khi bàn chuyện với sales.
Ba tầng chỉ số trong báo cáo marketing
Hãy nhìn báo cáo của bạn và xếp từng con số vào một trong ba tầng sau:
| Tầng | Ví dụ chỉ số | Trả lời câu hỏi |
|---|---|---|
| Hoạt động | Số bài đăng, lượt hiển thị, lượt tương tác, số email gửi | Mình đã làm bao nhiêu việc? |
| Phễu | Số lead, tỷ lệ lead đủ chuẩn, số cuộc hẹn, số cơ hội | Việc đó có đưa đúng người vào phễu không? |
| Doanh thu | Giá trị pipeline, số hợp đồng, doanh thu, chi phí trên mỗi cơ hội | Phễu đó có ra tiền không, và tốn bao nhiêu? |
Chỉ số hoạt động không vô dụng. Chúng giúp bạn điều chỉnh kênh hằng ngày. Nhưng nếu báo cáo gửi giám đốc chỉ dừng ở tầng một, bạn đang nói về công sức, còn giám đốc thì hỏi về kết quả. Người ta hay gọi những con số đẹp mà không nối được tới doanh thu là vanity metrics (chỉ số phù phiếm).
Pipeline do marketing tạo ra và pipeline có ảnh hưởng
Khi marketing bắt đầu báo cáo theo doanh thu, câu hỏi đầu tiên luôn là: “Hợp đồng này của ai?”. Có hai cách ghi nhận phổ biến, nên dùng song song:
- Pipeline do marketing tạo ra (marketing-sourced): cơ hội mà điểm chạm đầu tiên đưa khách vào phễu đến từ marketing, ví dụ khách điền form tải tài liệu, đăng ký webinar, nhắn tin từ quảng cáo.
- Pipeline có ảnh hưởng của marketing (marketing-influenced): cơ hội có nguồn gốc từ sales hoặc giới thiệu, nhưng trong hành trình khách đã tương tác với hoạt động marketing trước khi ký.
Con số thứ nhất cho thấy marketing tự tạo ra được bao nhiêu. Con số thứ hai cho thấy marketing hỗ trợ sales chốt deal tới đâu. Cách chia công chi tiết hơn (attribution) sẽ được bàn ở chặng Marketing–Sales và đo lường. Ở đây bạn chỉ cần nhớ: muốn tính được hai con số này, mỗi lead phải có nguồn được ghi lại ngay từ lúc vào hệ thống.
Góc martech
Nguồn của lead không tự sinh ra. Bạn cần gắn utm_source, utm_medium, utm_campaign lên link chiến dịch, cho form lưu lại các tham số này vào trường ẩn, rồi đẩy lead vào CRM với trường “Nguồn lead”. Khi cơ hội và hợp đồng được tạo từ lead đó trong CRM, bạn mới nối được từ chiến dịch tới tiền. Chặng Dữ liệu và tracking sẽ hướng dẫn cấu hình từng bước.
Tính ngược từ mục tiêu doanh thu
Marketer chịu trách nhiệm doanh thu không đặt mục tiêu kiểu “tháng này 500 lead”. Họ bắt đầu từ mục tiêu kinh doanh rồi đi ngược phễu. Lấy ví dụ Công ty Thiết bị Tân Phát (số liệu giả định để minh họa):
- Mục tiêu doanh thu mới trong quý: 3 tỷ đồng. Giá trị hợp đồng trung bình khoảng 500 triệu, vậy cần 6 hợp đồng.
- Tỷ lệ thắng cơ hội: dữ liệu CRM năm trước cho thấy cứ 4 cơ hội thì thắng 1. Vậy cần 24 cơ hội.
- Tỷ lệ lead đủ chuẩn thành cơ hội: cứ 5 lead đủ chuẩn thì ra 1 cơ hội. Vậy cần 120 lead đủ chuẩn.
- Tỷ lệ lead đủ chuẩn trên tổng lead: nếu chỉ khoảng một nửa lead là đúng chân dung, marketing cần tạo khoảng 240 lead trong quý.
Phép tính này làm ba việc. Nó cho mục tiêu lead một căn cứ. Nó chỉ ra chỗ nào có đòn bẩy: tăng tỷ lệ đủ chuẩn từ một nửa lên hai phần ba có khi dễ hơn tăng gấp đôi ngân sách quảng cáo. Và nó cho bạn ngôn ngữ chung để nói chuyện với giám đốc và trưởng phòng sales.
Điều kiện để marketing dám nhận trách nhiệm
Marketing chỉ chịu trách nhiệm doanh thu một cách công bằng khi có ba điều kiện:
Chung định nghĩa
Marketing và sales thống nhất thế nào là lead đủ chuẩn, cơ hội, hợp đồng
Chung dữ liệu
Marketing xem được trạng thái lead và cơ hội trong CRM, không phải xin file Excel
Chung nhịp họp
Hai bên xem phễu cùng nhau định kỳ, ví dụ mỗi tuần một lần
Thiếu ba điều này, marketing sẽ báo “đã giao 240 lead” và sales sẽ nói “lead rác”, cả hai đều đúng theo cách nhìn của mình và không ai sửa được gì.
Sai lầm hay gặp
Nhận trách nhiệm doanh thu không có nghĩa marketing phải ôm cả việc chốt deal. Nếu sales gọi lead sau ba ngày thay vì trong vài giờ, tỷ lệ chuyển đổi sẽ giảm mà marketing không kiểm soát được. Vì thế cam kết hai chiều giữa marketing và sales (SLA) rất quan trọng, và sẽ có riêng một module ở chặng 5.
Cùng ôn lại
- Báo cáo marketing có ba tầng chỉ số: hoạt động, phễu và doanh thu. Giám đốc cần thấy tầng thứ ba.
- Dùng song song pipeline do marketing tạo ra và pipeline có ảnh hưởng của marketing.
- Muốn nối chiến dịch với doanh thu, nguồn lead phải được ghi lại ngay từ đầu bằng UTM, form và CRM.
- Tính ngược từ mục tiêu doanh thu ra số cơ hội và số lead giúp đặt mục tiêu có căn cứ và tìm ra đòn bẩy.
Phép tính ngược vừa rồi dựa vào các tỷ lệ chuyển đổi giữa từng tầng phễu. Bài tiếp theo sẽ đi kỹ vào phễu marketing và những chỉ số gốc bạn cần theo dõi.
Kiểm tra kiến thức
Bạn đang học với tư cách khách: quiz vẫn chấm nhưng điểm không được lưu. Đăng nhập hoặc tạo tài khoản để tích điểm và nhận huy hiệu.
Cuối quý, báo cáo của team marketing Công ty Phần mềm MinaSoft ghi: 120 bài đăng, 2 triệu lượt hiển thị, 15.000 lượt tương tác. Giám đốc vẫn không hài lòng. Điều báo cáo đang thiếu nhất là gì?
Một khách của Bao bì Phú Thịnh do sales tự tìm và gọi điện, nhưng trước khi ký đã tham dự webinar và tải bảng so sánh vật liệu của marketing. Hợp đồng này nên được ghi nhận thế nào?
Mục tiêu quý của Tân Phát là 6 hợp đồng mới. Ví dụ dữ liệu cũ: cứ 4 cơ hội thì thắng 1, cứ 5 lead đủ chuẩn thì ra 1 cơ hội. Marketing cần tạo khoảng bao nhiêu lead đủ chuẩn?