Unit 1/3 · ~13 phút · +300 điểm
Định vị trong tâm trí khách
Mục tiêu học tập
Sau khi hoàn thành bài này, bạn có thể:
- Giải thích định vị là gì và vì sao các câu kiểu “chất lượng, uy tín, giá tốt” không phải là định vị
- Phân tích năm thành phần của định vị: lựa chọn thay thế, điểm khác biệt, giá trị, khách phù hợp nhất và hạng mục thị trường
- Viết một câu định vị và kiểm tra nó bằng dữ liệu tìm kiếm, phản hồi của sales và khách hàng
Module trước giúp bạn hiểu khách: công ty nào, người nào, đang ở giai đoạn nào. Nhưng khách của bạn cũng đang nghe ba bốn nhà cung cấp khác chào mời. Khi họ đóng tab trình duyệt hay rời gian hàng hội chợ, điều gì về bạn còn ở lại trong đầu họ? Đó là câu hỏi của định vị.
Định vị không phải khẩu hiệu
Định vị là vị trí bạn chiếm trong tâm trí nhóm khách mục tiêu, so với những lựa chọn khác họ đang cân nhắc. Nó trả lời: “Vì sao một khách như thế này nên chọn mình thay vì cách khác?”.
Hãy đọc thử vài câu thường thấy trên website doanh nghiệp B2B Việt Nam: “Chất lượng hàng đầu”, “Uy tín tạo nên thương hiệu”, “Giá cả cạnh tranh, dịch vụ tận tâm”. Vấn đề là đối thủ nào cũng nói được y hệt. Nếu che logo đi mà khách không nhận ra đây là công ty nào, đó chưa phải định vị.
Năm thành phần của định vị
Một cách làm định vị thực tế cho B2B là đi qua năm thành phần theo thứ tự:
| Thành phần | Câu hỏi | Ví dụ: Thiết bị Tân Phát |
|---|---|---|
| 1. Lựa chọn thay thế | Nếu không có mình, khách sẽ làm gì? | Mua máy hãng qua đại lý lớn; sửa máy cũ bằng thợ ngoài; không làm gì và chịu tiền điện cao |
| 2. Điểm khác biệt | Mình có gì mà các lựa chọn đó không có? | Đo kiểm rò rỉ và tiêu thụ điện trước khi đề xuất; đội kỹ thuật trực tại khu công nghiệp |
| 3. Giá trị | Điểm khác biệt đó mang lại lợi ích gì cho khách? | Biết trước mức tiết kiệm điện trước khi đầu tư; ít dừng máy vì có người tới nhanh |
| 4. Khách phù hợp nhất | Ai quan tâm nhất tới giá trị đó? | Nhà máy thực phẩm chạy nhiều ca, chi phí điện khí nén lớn (chính là ICP) |
| 5. Hạng mục thị trường | Khách xếp mình vào “ngăn kéo” nào? | Giải pháp khí nén tiết kiệm năng lượng cho nhà máy, không chỉ “bán máy nén khí” |
Lưu ý thứ tự: bắt đầu từ lựa chọn thay thế theo góc nhìn của khách. Khách không chỉ so bạn với đối thủ cùng ngành. Với nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ, đối thủ lớn nhất là “cứ làm như cũ”.
Sai lầm hay gặp
Liệt kê điểm khác biệt mà khách không quan tâm, ví dụ “công nghệ nhập khẩu từ châu Âu” khi khách chỉ lo máy dừng giữa ca. Điểm khác biệt chỉ có giá trị khi nối được với một nỗi lo hoặc mục tiêu trong persona bạn đã viết ở module trước.
Viết câu định vị
Gom năm thành phần lại thành một câu nội bộ. Câu này không phải để in lên banner mà để cả team marketing và sales cùng nói một giọng:
Dành cho [khách phù hợp nhất] đang gặp [vấn đề], [tên công ty] là [hạng mục] giúp [giá trị chính]. Khác với [lựa chọn thay thế], chúng tôi [điểm khác biệt].
Bản của Ngọc Anh:
Dành cho nhà máy thực phẩm chạy nhiều ca đang chịu chi phí điện khí nén cao, Tân Phát là đơn vị giải pháp khí nén tiết kiệm năng lượng giúp nhà máy biết trước mức tiết kiệm trước khi đầu tư. Khác với mua máy qua đại lý hay thuê thợ sửa lẻ, chúng tôi đo kiểm hệ thống miễn phí trước khi đề xuất và có đội kỹ thuật trực ngay tại khu công nghiệp.
Muốn tìm hiểu thêm cách nói giá trị bằng ngôn ngữ của khách, bạn có thể đọc CVP trong bán hàng B2B là gì và làm thế nào?.
Kiểm tra định vị bằng dữ liệu
Định vị viết trong phòng họp là giả thuyết. Hãy kiểm tra nó trước khi đưa lên website và quảng cáo:
- Google Search Console: xem báo cáo truy vấn tìm kiếm (tên báo cáo có thể khác tùy phiên bản) để biết khách gõ gì khi tìm tới bạn. Nếu khách gõ “máy nén khí tiết kiệm điện” nhiều hơn “giải pháp khí nén”, hãy dùng ngôn ngữ của họ.
- Ghi chú cuộc gọi trong CRM: lọc các cơ hội đã thắng, đọc khách nói vì sao chọn mình. Lọc cơ hội đã thua để xem họ chọn lựa chọn thay thế nào.
- Hỏi 5 khách hàng tốt nhất: “Nếu giới thiệu chúng tôi cho đồng nghiệp, anh chị sẽ nói gì?”. Câu trả lời của họ thường là định vị thật của bạn.
- Thử năm giây: cho người chưa biết công ty xem phần đầu trang chủ trong năm giây, rồi hỏi công ty này làm gì, cho ai.
Thử ngay
Mở trang chủ công ty bạn và trang chủ của hai đối thủ. Che logo đi. Bạn có phân biệt được ba công ty chỉ qua dòng tiêu đề lớn đầu tiên không? Nếu không, bạn biết module này cần làm gì.
Cùng ôn lại
- Định vị là vị trí của bạn trong tâm trí khách so với các lựa chọn họ đang cân nhắc, không phải khẩu hiệu chung chung.
- Năm thành phần: lựa chọn thay thế, điểm khác biệt, giá trị, khách phù hợp nhất, hạng mục thị trường. Bắt đầu từ lựa chọn thay thế.
- Câu định vị là công cụ nội bộ giúp marketing và sales nói cùng một giọng.
- Kiểm tra định vị bằng truy vấn tìm kiếm, ghi chú trong CRM, lời khách hàng và thử năm giây.
Định vị là xương sống. Bài tiếp theo biến nó thành những thông điệp cụ thể cho từng persona, bằng một công cụ gọi là ngôi nhà thông điệp.
Kiểm tra kiến thức
Bạn đang học với tư cách khách: quiz vẫn chấm nhưng điểm không được lưu. Đăng nhập hoặc tạo tài khoản để tích điểm và nhận huy hiệu.
Trang chủ của Vật liệu Đông Sơn (bán tấm panel cách nhiệt cho kho lạnh) ghi: “Chất lượng hàng đầu, uy tín, giá cạnh tranh”. Góp ý nào đúng nhất về định vị?
Khi phỏng vấn, nhiều khách của Phần mềm MinaSoft nói trước đây họ quản lý bằng Excel và nhóm Zalo nội bộ. Điều này nói gì về định vị?
Ngọc Anh muốn biết khách gọi tên nhu cầu của mình bằng từ gì để chọn hạng mục thị trường cho Tân Phát. Nguồn dữ liệu nào phù hợp nhất?