Unit 1/3 · ~14 phút · +300 điểm

Các chỉ số cần theo dõi: CAC, LTV, ROAS

Mục tiêu học tập

Sau khi hoàn thành bài này, bạn có thể:

  • Tính đúng CAC, LTV, tỷ lệ LTV:CAC và thời gian hoàn vốn CAC từ dữ liệu của công ty
  • Phân biệt ROAS với ROI và biết khi nào ROAS cao vẫn có thể lỗ
  • Xác định dữ liệu nào cần có trên CRM và kế toán để tính các chỉ số này hằng tháng

Module trước giúp bạn so sánh các kênh với nhau. Nhưng ban giám đốc còn hỏi một câu lớn hơn: bỏ ra bao nhiêu để có một khách hàng, và khách đó mang lại bao nhiêu? Ba chỉ số CAC, LTV và ROAS trả lời câu hỏi này. Chúng là ngôn ngữ chung giữa marketing, sales và tài chính. Bài này đi qua từng công thức, kèm ví dụ tính tay.

CAC: chi phí để có một khách hàng mới

CAC (Customer Acquisition Cost) = tổng chi phí marketing và sales trong kỳ ÷ số khách hàng mới trong kỳ.

Chi phí nên gồm: ngân sách quảng cáo, sự kiện, công cụ martech, agency, lương và hoa hồng của đội marketing và sales. Ví dụ: Công ty Phần mềm Nhân sự Việt Tín chi 200 triệu đồng cho marketing và 400 triệu đồng cho sales trong quý, có 15 khách mới. CAC = 600 ÷ 15 = 40 triệu đồng.

Nhiều đội tính thêm CAC marketing (chỉ chi phí marketing ÷ khách mới) để theo dõi riêng phần của mình. Không sao, miễn là ghi rõ đang dùng loại nào. Ở ví dụ trên, CAC marketing là 200 ÷ 15 ≈ 13,3 triệu đồng.

Sai lầm hay gặp

Chỉ tính tiền quảng cáo và bỏ qua lương, công cụ, sự kiện. CAC trông rất đẹp nhưng không phản ánh chi phí thật, và ban giám đốc sẽ nhận ra ngay khi đối chiếu với báo cáo tài chính.

LTV: giá trị một khách hàng mang lại

LTV (Customer Lifetime Value) ước lượng lợi nhuận gộp một khách mang lại trong suốt thời gian gắn bó. Với mô hình thu phí định kỳ (phần mềm, dịch vụ hợp đồng năm):

LTV = doanh thu trung bình mỗi khách mỗi năm × biên lợi nhuận gộp × số năm gắn bó trung bình

Số năm gắn bó trung bình có thể ước lượng bằng 1 ÷ tỷ lệ rời bỏ hằng năm. Ví dụ: khách trả trung bình 60 triệu đồng mỗi năm, biên gộp 70%, mỗi năm có khoảng 20% khách rời đi, tức gắn bó trung bình 1 ÷ 0,2 = 5 năm. LTV = 60 × 70% × 5 = 210 triệu đồng.

Với doanh nghiệp bán theo đơn hàng (vật liệu, thiết bị, bao bì), hãy tính: giá trị đơn trung bình × số đơn mỗi năm × số năm mua lặp lại × biên lợi nhuận gộp.

Lưu ý

Dùng lợi nhuận gộp, không dùng doanh thu, khi so LTV với CAC. Nếu chỉ lấy doanh thu, bạn sẽ đánh giá quá cao giá trị khách hàng, nhất là với sản phẩm có giá vốn cao.

LTV:CAC và thời gian hoàn vốn

Hai chỉ số đi kèm giúp đọc CAC và LTV cùng lúc:

  • Tỷ lệ LTV:CAC. Ví dụ trên: 210 ÷ 40 = 5,25. Nghĩa là mỗi đồng bỏ ra để có khách mang về khoảng 5,25 đồng lợi nhuận gộp. Trong giới SaaS, mốc tham khảo hay được nhắc là khoảng 3:1. Đó là quy ước kinh nghiệm chứ không phải chuẩn, hãy so với chính lịch sử của công ty bạn.
  • Thời gian hoàn vốn CAC (CAC payback) = CAC ÷ lợi nhuận gộp mỗi tháng từ một khách. Ví dụ trên: lợi nhuận gộp mỗi tháng = 60 ÷ 12 × 70% = 3,5 triệu đồng, nên hoàn vốn sau 40 ÷ 3,5 ≈ 11,4 tháng.

LTV:CAC cao nhưng hoàn vốn rất lâu nghĩa là công ty phải bỏ tiền trước khá nhiều, ảnh hưởng dòng tiền. Ngược lại, tỷ lệ quá cao cũng có thể là dấu hiệu công ty đang chi quá ít cho tăng trưởng.

ROAS: doanh thu trên chi phí quảng cáo

ROAS (Return on Ad Spend) = doanh thu từ quảng cáo ÷ chi phí quảng cáo. Ví dụ: chi 50 triệu đồng, doanh thu từ deal có nguồn quảng cáo là 400 triệu đồng, ROAS = 8 (hay 800%).

ROAS khác ROI ở chỗ nó tính trên doanh thu, chưa trừ giá vốn và các chi phí khác. ROI = (lợi nhuận thu về − chi phí) ÷ chi phí. Một chiến dịch ROAS 5 với biên lợi nhuận gộp 15% vẫn lỗ: doanh thu 500 triệu cho lợi nhuận gộp 75 triệu, không đủ bù 100 triệu chi quảng cáo.

Trong B2B, doanh thu về chậm. Vì vậy nhiều đội theo dõi thêm pipeline ROAS = giá trị pipeline tạo ra ÷ chi phí quảng cáo, như một chỉ số dẫn trước. Nhớ rằng pipeline chưa phải tiền, chỉ một phần sẽ thắng.

Bảng tóm tắt công thức

Chỉ sốCông thứcDữ liệu lấy từ đâu
CAC(Chi phí marketing + sales) ÷ số khách mớiKế toán, CRM (khách mới trong kỳ)
LTVDoanh thu năm mỗi khách × biên gộp × số năm gắn bóCRM hoặc hệ thống hóa đơn, kế toán
LTV:CACLTV ÷ CACHai chỉ số trên
Hoàn vốn CACCAC ÷ lợi nhuận gộp mỗi tháng từ một kháchHai chỉ số trên
ROASDoanh thu từ quảng cáo ÷ chi phí quảng cáoCRM (deal thắng theo nguồn), nền tảng quảng cáo
ROI(Lợi nhuận − chi phí) ÷ chi phíCRM, kế toán

Góc martech

ROAS mà Meta Ads hay Google Ads báo cáo dựa trên giá trị chuyển đổi bạn gửi về (ví dụ giá trị gắn với sự kiện Lead hay Purchase) và mô hình attribution của nền tảng, không phải doanh thu thật trên CRM. Với B2B, hãy tính ROAS từ deal thắng trên CRM theo nguồn chiến dịch. Nếu muốn nền tảng tối ưu theo chất lượng, bạn có thể gửi sự kiện chuyển đổi offline (ví dụ khi lead thành SQL) qua Conversions API hoặc tính năng nhập chuyển đổi offline, nhớ khử trùng bằng event_id khi gửi cùng sự kiện từ cả Pixel và máy chủ.

Cùng ôn lại

  • CAC = tổng chi phí marketing và sales ÷ số khách mới; ghi rõ là CAC đầy đủ hay CAC marketing.
  • LTV tính trên lợi nhuận gộp, nhân với thời gian gắn bó; số năm gắn bó ≈ 1 ÷ tỷ lệ rời bỏ hằng năm.
  • LTV:CAC và thời gian hoàn vốn cho biết mô hình tăng trưởng có bền và dòng tiền có chịu được không.
  • ROAS tính trên doanh thu, ROAS cao vẫn có thể lỗ nếu biên lợi nhuận thấp.

Bài tiếp theo đặt các chỉ số này lên một dashboard từ marketing đến doanh thu, kèm pipeline contribution và tốc độ pipeline.

Kiểm tra kiến thức

Trả lời đúng ngay lần đầu được 100 điểm mỗi câu, lần thứ hai 50, từ lần thứ ba 25.

Bạn đang học với tư cách khách: quiz vẫn chấm nhưng điểm không được lưu. Đăng nhập hoặc tạo tài khoản để tích điểm và nhận huy hiệu.

  1. Quý vừa rồi, Công ty Phần mềm Nhân sự Việt Tín chi 200 triệu đồng cho marketing và 400 triệu đồng cho sales (lương, hoa hồng, công cụ), có 15 khách hàng mới. CAC là bao nhiêu?

  2. Một chiến dịch quảng cáo chi 100 triệu đồng, mang về 500 triệu đồng doanh thu (ROAS = 5). Biên lợi nhuận gộp của sản phẩm là 15%. Kết luận nào đúng?

  3. CAC của một gói phần mềm là 36 triệu đồng. Mỗi khách trả 4 triệu đồng mỗi tháng, biên lợi nhuận gộp 75%. Thời gian hoàn vốn CAC khoảng bao lâu?